📝 Tổng hợp đề kiểm tra Cuối học kì 1 môn Ngữ văn từ lớp 6 → 12
Bộ sưu tập đề kiểm tra Cuối học kì 1 môn Ngữ văn cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 12. Mỗi đề đều kèm đáp án và hướng dẫn chấm chi tiết giúp học sinh ôn luyện hiệu quả trước kỳ thi.
🧠 Cập nhật liên tục – giúp học sinh ôn tập vững vàng trước kỳ thi cuối học kì 1.
ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích:
Mẹ Việt Nam ơi!
Đêm nay con về gối đầu trên cánh tay của Mẹ
Ôi cánh tay rắn rỏi, dịu hiền
Lấm láp bùn lầy nhưng ấm áp niềm tin
Đó là hai cánh đê sông Hồng của Mẹ
Mẹ phả vào mặt con nồng nàn mùi sữa
Của những đồng xa nguyên vẹn như mùa
Con đã đi xa từ thuở ấy đến giờ
Nay bọn Mỹ còn cắt chia Đất Nước
Nhưng đêm đêm con trở về thân thuộc
Ngủ trên cánh tay Mẹ hiền từ cay đắng nuôi con
Trong tháng năm chớp bể mưa nguồn
Ru con lớn và làm người thương Mẹ…
(Trích Trường ca Mặt đường khát vọng, Nguyễn Khoa Điềm, Thơ Việt Nam
1945-1975, NXB Văn học, Hà Nội, 1985)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích.
Câu 2. Liệt kê 02 từ ngữ thể hiện cảm nhận của nhân vật trữ tình về cánh tay Mẹ trong đoạn trích.
Câu 3. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ ẩn dụ được sử dụng trong hai câu thơ sau:
Mẹ Việt Nam ơi!
Đêm nay con về gối đầu trên cánh tay của Mẹ
Câu 4. Nhận xét sự vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình con trong đoạn trích.
Câu 5. Từ những suy ngẫm của nhân vật trữ tình về đất nước, anh/chị hãy rút ra một bài học về lẽ sống cho bản thân. Trả lời trong khoảng 5-7 dòng.
VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích hình tượng Người Mẹ – Tổ quốc trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.
Câu 2 (4,0 điểm)
Mark Twain – Nhà văn nổi tiếng người Mỹ – đã từng nói: “Hai mươi năm sau lúc này, bạn sẽ thấy thất vọng vì những điều mình không làm hơn vì những điều mình đã làm. Vậy nên hãy tháo nút dây. Hãy cho thuyền rời khỏi bến cảng an toàn. Hãy căng buồm đón gió. Tìm tòi. Ước mơ. Khám phá”.
Từ góc nhìn của người trẻ, anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về vấn đề: Tuổi trẻ cần có sự trải nghiệm.
—————- HẾT —————-
HƯỚNG DẪN CHẤM KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG THPT
| Phần | Câu | Nội dung | Điểm |
| I | ĐỌC HIỂU | 4.0 | |
| 1 | Số chữ trong các dòng không bằng nhau là dấu hiệu để xác định thể thơ tự do của đoạn trích. | 0.5 | |
| 2 | Liệt kê 02 từ ngữ thể hiện cảm nhận của nhân vật trữ tình về cánh tay Mẹ trong đoạn trích: có thể chọn 02 từ trong các từ ngữ sau rắn rỏi, dịu hiền, lấm láp, ấm áp | 0.5 | |
|
3 |
– Biện pháp tu từ ẩn dụ:
+ Mẹ Việt Nam: ẩn dụ cho Tổ quốc Việt Nam + Con về gối đầu trên cánh tay của Mẹ: người con trở về với quê hương đất nước – nơi chở che, nuôi dưỡng và vỗ về tâm hồn. – Tác dụng: + Tăng sức gợi hình và gợi cảm cho ngôn ngữ thơ, giúp truyền tải cảm xúc sâu lắng, trữ tình. + Thể hiện mối quan hệ thiêng liêng giữa người con và Tổ quốc, làm nổi bật tình cảm tha thiết, gắn bó sâu nặng của nhân vật trữ tình đối với đất nước, quê hương. |
1.0 | |
|
4 |
Sự vận động cảm xúc của của nhân vật trữ tình con:
– Nỗi nhớ thương và khao khát được trở về bên Mẹ – Tổ quốc, được che chở, được tiếp thêm sức mạnh tinh thần. – Tự hào, biết ơn trước sức sống kiên cường của Mẹ – Tổ quốc – Xót xa khi đất nước bị chia cắt và tình cảm gắn bó sâu nặng, yêu thương dành cho Mẹ – Tổ quốc. |
1.0 | |
|
5 |
Từ những suy ngẫm của nhân vật trữ tình về đất nước, học sinh rút ra một bài học về lẽ sống cho bản thân và lý giải (Trả lời từ 5-7 dòng).
Có thể theo hướng: + Biết ơn và gắn bó với cội nguồn, quê hương đất nước + Trân trọng những giá trị bình dị nhưng thiêng liêng của đất nước + Sống có trách nhiệm với đất nước. .…. |
1.0 | |
| II | VIẾT | 6.0 | |
| 1 | Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích hình tượng Người Mẹ – Tổ quốc trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu. | 2.0 | |
| a. Xác định được yêu cầu về hình thức và dung lượng đoạn văn
Đảm bảo yêu cầu về hình thức và dung lượng (200 chữ) của đoạn văn. |
0.25 |
| Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành. | |||
| b. Xác định đúng vấn đề nghị luận
Phân tích hình tượng Người Mẹ – Tổ quốc trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu. |
0.25 | ||
| c. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu
Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp chặt chẽ lí lẽ và dẫn chứng trên cơ sở đảm bảo những nội dung sau: – Hình tượng Người Mẹ – Tổ quốc trong đoạn trích: + Hình ảnh Mẹ là ẩn dụ cho Tổ quốc: cao cả, giàu đức hy sinh, cần lao, bao dung. + Tổ quốc nuôi dưỡng, che chở, là điểm tựa tinh thần cho nhân dân trong chiến tranh gian khổ. – Nghệ thuật: + Sử dụng ẩn dụ, nhân hóa khắc họa hình ảnh Tổ quốc như người mẹ dịu hiền, giàu sức sống. + Giọng thơ trữ tình, sâu lắng, đậm chất suy tưởng. + Ngôn ngữ gần gũi, giàu cảm xúc; hình ảnh cụ thể, giàu sức gợi. -> Ca ngợi mối quan hệ thiêng liêng giữa con và đất nước – như tình mẫu tử |
1.0 | ||
| d. Diễn đạt
Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn. |
0.25 | ||
| đ. Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ. |
0.25 | ||
| 2 | Mark Twain – Nhà văn nổi tiếng người Mỹ – đã từng nói Hai mươi năm sau lúc này, bạn sẽ thấy thất vọng vì những điều mình không làm hơn vì những điều mình đã làm. Vậy nên hãy tháo nút dây. Hãy cho thuyền rời khỏi bến cảng an toàn. Hãy căng buồm đón gió. Tìm tòi. Ước mơ. Khám phá.
Từ góc nhìn của người trẻ, anh/chị hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về vấn đề: Tuổi trẻ cần có sự trải nghiệm. |
4.0 | |
| a. Đảm bảo bố cục và dung lượng bài văn nghị luận
Bảo đảm yêu cầu về bố cục và dung lượng (600 chữ) của bài văn. |
0.25 | ||
| b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Tuổi trẻ cần có sự trải nghiệm. | 0.5 | ||
| c. Viết được bài văn nghị luận đảm bảo các yêu cầu
– Lựa chọn được các thao tác lập luận phù hợp, kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp theo bố cục ba phần của bài văn nghị luận. Có thể triển khai theo hướng sau: * Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận. * Thân bài: – Giải thích: Trải nghiệm là quá trình tìm tòi, tiếp xúc với những điều |
2.5 |
| mới mẻ trong đời sống để rút ra bài học, kinh nghiệm, vốn sống ý nghĩa cho chính bản thân mình.
– Bàn luận: Trải nghiệm có vai trò quan trọng đối với cuộc sống của mỗi con người đặc biệt là tuổi trẻ + Trải nghiệm đem lại hiểu biết và kinh nghiệm thực tế; giúp người trẻ trưởng thành về cách nghĩ, cách sống, bồi đắp tình cảm, tâm hồn. + Trải nghiệm giúp người trẻ khám phá bản thân và cuộc sống để có những lựa chọn đúng đắn và sáng suốt cho tương lai. + Trải nghiệm giúp tuổi trẻ dám dấn thân, thử nghiệm để sáng tạo; biết cách vượt qua những trở ngại khó khăn, tôi luyện bản lĩnh, ý chí để thành công. – Mở rộng vấn đề, trao đổi với quan điểm trái chiều hoặc ý kiến khác. + Phê phán một bộ phận giới trẻ sống thụ động, ỷ lại, thích hưởng thụ + Trải nghiệm không đồng nghĩa với việc chạy theo trào lưu, vô bổ, gây lãng phí thời gian, tiền bạc… * Kết bài: Khái quát vấn đề nghị luận. Lưu ý: Học sinh có thể bày tỏ suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật. |
|||
| d. Diễn đạt
– Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng việt, liên kết câu trong đoạn văn. |
0.25 | ||
| đ. Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ. |
0.5 | ||
| Tổng điểm | 10,0 | ||
📚 Ghi chú bản quyền & lời cảm ơn
Các tài liệu trên website được biên tập, định dạng lại và tổng hợp
từ nhiều nguồn công khai, nhằm mục đích hỗ trợ học tập, chia sẻ tri thức cho cộng đồng học sinh.
Nếu bạn là tác giả hoặc sở hữu bản quyền và không muốn nội dung xuất hiện tại đây, vui lòng liên hệ qua email mrcao.aof@gmail.com để mình gỡ xuống ngay. Xin chân thành cảm ơn!
⚠️ Trang web không thu bất kỳ khoản phí nào khi tải tài liệu. Mọi nội dung đều miễn phí cho học sinh và giáo viên.
🚫 Khuyến nghị: Không thực hiện thanh toán dưới bất kỳ hình thức nào cho các quảng cáo hoặc liên kết mạo danh website.
📚 Tham gia nhóm tài liệu
Cập nhật tài liệu, đề thi và bài ôn tập miễn phí mỗi ngày qua các kênh chat:
📝 Tổng hợp đề kiểm tra Cuối học kì 1 môn Ngữ văn từ lớp 6 → 12
Bộ sưu tập đề kiểm tra Cuối học kì 1 môn Ngữ văn cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 12. Mỗi đề đều kèm đáp án và hướng dẫn chấm chi tiết giúp học sinh ôn luyện hiệu quả trước kỳ thi.
🧠 Cập nhật liên tục – giúp học sinh ôn tập vững vàng trước kỳ thi cuối học kì 1.