Đề tham khảo thi vào 10 của TRƯỜNG THCS MAI DỊCH

TRƯỜNG THCS MAI DỊCH

Năm học 2024 – 2025

Môn: Ngữ văn 9

Thời gian: 120 phút

– Hình ảnh nhân dân ta:

+ Cuộc sống vô cùng thiếu thốn, gian khổ

+ Có tinh thần chiến đấu gan dạ, mạnh mẽ, kiên cường

(Hs có thể sử dụng các từ ngữ có ý nghĩa tương đương để diễn đạt cách hiểu đúng, hợp lí)

0,5 điểm

+ Cùng đồng tâm, đồng lòng, đồng sức sẽ đem lại chiến thắng và thành công

=>Khẳng định và đề cao tinh thần đoàn kết, chung sức, chung lòng thì nhất định sẽ giành thắng lợi

=>Bày tỏ niềm tự hào trước tinh thần đoàn kết một lòng của nhân dân ta trong kháng chiến

* Gv chấm điểm linh hoạt:

+ Hs giải thích từ ngữ: 0,25 điểm

+ Ý nghĩa: đề cao tinh thần đồng tâm ,đồng lòng, đoàn kết giành thắng lợi: 0,25 điểm

– Biện pháp: so sánh

+ So sánh “bàn tay” khi chiến đấu chống kẻ thù sắc giống như “gươm”

– Tác dụng:

+ Làm nổi bật và nhấn mạnh lòng căm thù giặc sâu sắc; tinh thần chiến đấu kiên cương, bất khuất, mạnh mẽ, quyết liệt của nhân dân ta quyết tâm đánh đuổi quân xâm lược, giành lại tự do, độc lập

+ Thể hiện lòng yêu nước nồng nàn và niềm tự hào sâu sắc của tác giả trước tinh thần chiến đấu kiên cương, bất khuất của nhân dân ta

+ Tăng tính thẩm mĩ cho câu thơ và tạo ấn tượng đối với bạn đọc về sức mạnh của nhân dân ta trong kháng chiến

* Hoặc ẩn dụ “Tay sắc như gươm”  ẩn dụ cho sự mạnh mẽ, quyết liệt và không khoan nhượng trong cuộc chiến bảo vệ Tổ quốc

0,75 điểm

+ Tuân thủ pháp luật, trau dồi tri thức, cố gắng học tập, rèn luyện đạo đức, tăng cường thể chất, rèn luyện sức khỏe, sẵn sàng phục vụ khi Tổ quốc cần

+ Có ý thức bảo vệ, gìn giữ nền độc lập, tự cường của dân tộc…

+ Không ngừng nâng cao lòng tự hào, tự tôn dân tộc…

+ Đấu tranh với các hành vi sai trái xuyên tạc lịch sử, chính sách, chủ trương của nhà nước…

+ Tham gia tích cực vào các hoạt động tuyên truyền, quảng báo lịch sử hào hùng dân tộc và những vẻ đẹp của đất nước

…

(Tôn trọng ý kiến phù hợp với thuần phong mĩ tục và quy định của pháp luật)

+ Đảm bảo đúng hình thức đoạn văn

+ Đúng chính tả, có sự sáng tạo trong ý tưởng và cách diễn đạt

–                    Nội dung:

+ Mở đoạn: Giới thiệu tên tác giả, tác phẩm; nêu ấn tượng chung (đặc sắc nội dung, nghệ thuật) về đoạn thơ cần phân tích

+ Thân đoạn: Phân tích kết hợp đan xen nghệ thuật và nội dung

*Nội dung:

+ Cụm từ chỉ thời gian “chín năm kháng chiến” tái hiện những năm tháng kháng chiến hào hùng của dân tộc;

+ Hình ảnh hoán dụ “hai bàn tay trắng” khắc hoạ một dân tộc nghèo khổ, thiếu thốn nhưng cùng với “gậy tầm vông” – vũ khí đơn sơ kết hợp với chí chí tinh thần đoàn kết đồng sức, đồng lòng đã làm nên chiến thắng oai hùng trước kẻ thù hùng mạnh. Từ đó, ngợi ca tinh thần đoàn kết trong đấu tranh giành độc lập dân tộc

+ Khổ thơ sử dụng những hình ảnh cụ thể và giàu sức gợi, như “đuốc sống”, “lửa đồn”, “chân toạc máu”, “tay sắc như gươm”, để vẽ nên bức tranh bi tráng về cuộc chiến đấu của dân tộc Việt Nam. Qua đó, tác giả không chỉ tôn vinh tinh thần chiến đấu anh hùng mà còn nhấn mạnh vào sự hy sinh vĩ đại của nhân dân. Mỗi con người, dù già hay trẻ, đều sẵn sàng dấn thân vì độc lập, tự do của đất nước, và điều đó chính là nét đẹp thiêng liêng, bất diệt của dân tộc.

*Nghệ thuật: Thể thơ song thất lục bát điêu luyện, sáng tạo; biện pháp tu từ so sánh, ẩn dụ, hoán dụ…được sử dụng linh hoạt, tự nhiên; giọng điệu thơ mạnh mẽ, hùng hồn, truyền cảm giàu sức lay động mạnh mẽ

+ Kết đoạn: Khẳng định giá trị của đoạn thơ trong tác phẩm

1,5 điểm

– Đảm bảo đúng hình thức bài văn: Đầy đủ mở bài, thân bài, kết bài

– Xác dịnh đúng vấn đề nghị luận: Đoàn kết là nhân tố quyết định thành công

– Đúng chính tả, có sự sáng tạo trong ý tưởng và cách diễn đạt

0,5 điểm

– Mở bài: Giới thiệu được vấn đề cần bàn luận

– Thân bài:

*Luận điểm 1: Giải thích và nêu biểu hiện

.  “Đoàn kết” là gì?: là sự gắn bó, hợp tác chặt chẽ giữa các cá nhân hoặc tập thể, nhằm đạt được mục tiêu chung. Biểu hiện ở sự chung sức, chung lòng, liên kết chặt chẽ, hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau trong các công việc tập thể, cộng đồng

. “Thành công” là gì?: là kết quả đạt được khi con người hoàn thành được một mục tiêu, kế hoạch, hoặc mong muốn nào đó mà họ đã đặt ra. Thành công không chỉ giới hạn ở sự thành đạt về mặt vật chất, mà còn bao gồm cả những khía cạnh khác như tinh thần, xã hội, và cá nhân.

. “Nhân tố” là yếu tố hoặc thành phần góp phần vào việc tạo ra, hình thành hoặc ảnh hưởng đến một kết quả hoặc hiện tượng nào đó. Nó có thể là yếu tố bên trong hoặc bên ngoài, đóng vai trò quyết định hoặc tác động trực tiếp, gián tiếp đến sự phát triển hay thay đổi của một sự vật, sự việc.

=> Nhận xét vấn đề: Khẳng định đoàn kết là một trong những nhân tố góp phần trực tiếp vào việc đạt được mục tiêu chung và tạo ra thành công.

*Luận điểm 2: Bàn luận vấn đề

+ Tạo nên sức mạnh tập thể: đoàn kết có khả năng giải quyết các vấn đề phức tạp hiệu quả hơn, chia sẻ trách nhiệm và phát huy khả năng sáng tạo của từng thành viên.

+ Đoàn kết giúp giảm thiểu sự bất đồng, tranh chấp và mâu thuẫn giữa các cá nhân từ đó hoàn thành mục tiêu chung, tạo ra thắng lợi và thành công.

+ Đoàn kết tạo ra động lực tinh thần mạnh mẽ. Khi có sự đoàn kết, mọi người cảm thấy được hỗ trợ, chia sẻ gánh nặng, và từ đó có động lực làm việc tốt hơn.

+ Đoàn kết làm tăng sức mạnh tập thể trong các lĩnh vực: Trong sản xuất kinh doanh, sự đoàn kết giữa các bộ phận sẽ giúp công việc trôi chảy, phối hợp nhịp nhàng. Trong xã hội, đoàn kết tạo nên sức mạnh để giải quyết các vấn đề phức tạp, khó khăn.

=>Dẫn chứng minh hoạ: Trong thời kỳ kháng chiến, sự đoàn kết của toàn dân đã trở thành nguồn sức mạnh to lớn, giúp dân tộc Việt Nam vượt qua mọi gian khổ để giành lại độc lập.

*Luận điểm 3: Bàn luận, mở rộng, phản biện: Phê phán những cá nhân ích kỉ thiếu sự đồng sức, đồng lòng, chung tay giải quyết các vấn đề chung. Sống theo lối sống “chín người mười ý”, “mạnh ai nấy làm” , “trống đánh xuôi kèn thổi ngược”, …

*Luận điểm 4: Bài học chung

1. Tôn trọng và lắng nghe lẫn nhau: Một trong những yếu tố quan trọng của tinh thần đoàn kết là sự tôn trọng và lắng nghe ý kiến của người khác

2. Hợp tác và chia sẻ trách nhiệm: Để có đoàn kết, mỗi thành viên trong nhóm cần hợp tác và chia sẻ trách nhiệm. Mỗi người đều có vai trò quan trọng trong thành công chung của cả tập thể.

3. Giải quyết mâu thuẫn một cách ôn hòa: Cần có thái độ ôn hòa, bình tĩnh để giải quyết các vấn đề phát sinh, tránh ganh đua, tranh chấp vô lý.

4. Xây dựng sự thống nhất trong hành động: Sự đoàn kết chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi kèm với sự thống nhất trong hành động. Mỗi người cần hiểu rõ mục tiêu chung của tập thể và cùng nhau hành động theo hướng đó.

5. Thúc đẩy lòng tin và sự hỗ trợ lẫn nhau: Đoàn kết không chỉ dựa trên sự hợp tác, mà còn phải có lòng tin giữa các thành viên. Khi tin tưởng lẫn nhau, mọi người sẽ dễ dàng hỗ trợ và giúp đỡ nhau trong những lúc khó khăn.

6. Đề cao lợi ích chung thay vì lợi ích cá nhân: Để duy trì sự đoàn kết, mỗi thành viên cần đặt lợi ích của tập thể lên trên lợi ích cá nhân. Khi mọi người hiểu rằng thành công chung cũng chính là thành công của mình, họ sẽ dễ dàng gắn bó và đoàn kết hơn.

+ Kết bài: Khẳng định vấn đề cần bàn luận. Liên hệ bản thân …

=>Tinh thần đoàn kết là yếu tố quan trọng giúp một tập thể, cộng đồng hay xã hội phát triển bền vững và đạt được thành công. Là một học sinh, để xây dựng tinh thần đoàn kết, bạn cần tôn trọng và lắng nghe bạn bè, hợp tác và chia sẻ công việc, giải quyết mâu thuẫn một cách bình tĩnh, và luôn đề cao lợi ích chung của tập thể.

*(GV linh hoạt trong quá trình chấm thi; HS có cách giải quyết vấn đề khác nghĩa là chứng minh, bàn luận hợp lí thì vẫn cho điểm)

0,25 điểm

0,5 điểm

0,75 điểm

0,25 điểm