📝 Tổng hợp đề kiểm tra Cuối học kì 1 môn Ngữ văn từ lớp 6 → 12
Bộ sưu tập đề kiểm tra Cuối học kì 1 môn Ngữ văn cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 12. Mỗi đề đều kèm đáp án và hướng dẫn chấm chi tiết giúp học sinh ôn luyện hiệu quả trước kỳ thi.
🧠 Cập nhật liên tục – giúp học sinh ôn tập vững vàng trước kỳ thi cuối học kì 1.

| PHÒNG GD&ĐT CẦU GIẤY
TRƯỜNG THCS MAI DỊCH |
ĐỀ KIỂM TRA KHẢO SÁT …..
Năm học 2024 – 2025 Môn: Ngữ văn 9 Thời gian: 120 phút |
| ĐỀ CHÍNH THỨC | |
| Họ và tên:……………………………………………… Lớp: ……………………………………. | |
ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
CỔ TÍCH
Bà cụ kẹo ốm một trận. Bà sống được nhờ mấy lọ kẹo và chum nước lã. Hồi sức, bà bần thần như người mất trí, lang thang ăn mày đường phố. Xưa kia mẹ góa con côi. Bà xếp dưới gốc cột đèn góc phố ven đô, bày bán những lọ kẹo bột, kẹo vừng… mà nuôi đủ ba mẹ con.
Giữa trưa hè nắng đổ lửa. Vai đeo bị cói. Bà cụ ràng rạc chạy nắng. Đến gốc đa vệ đê, bà bất chợt gặp một chị cứng tuổi ngồi nghỉ với gánh cỏ đầy. Chị ới bà lại, bẻ đôi nắm cơm mời ăn. Hai con người cô đơn tìm thấy nhau trong cảnh ngộ chung. Chị rước bà theo.
Nhà chị cỏ bò, một túp lều thưng vách cót, phủ mái giấy dầu, đứng tựa chân tòa nhà ba tầng nghễu nghện. Từ rày có mẹ, có con. Tối xuống, bên ngọn đèn hạt đỗ, nho nhỏ câu nói, tiếng cười. Chị cỏ bò – tên người phố đặt cho – cắt cỏ thuê cho mấy anh xe bò. Thêm bà cụ, bớt bát cơm mà vui, cái vui ấm áp mới ghé thăm lều chị. Chị quý bà như mẹ, bà thương chị như con.
Ông trời chơi khăm kẻ khó. Cái nghề cỏ rả bọt bèo ai thèm đếm xỉa mà cũng yểu. Mấy anh chủ nhỏ đua đòi, hùn vốn tậu cái công nông. Ngồi lái cơ giới bành bạch, phì phèo điếu thuốc oách hơn xe bò kéo. Mất nghề, chị cỏ bò đành lân la, van vỉ việc vặt hàng phố.
Mùa đông rét mướt đang về. Rét mướt ác với kẻ nghèo. Từng cơn, từng cơn gió bấc ào ào lùa qua vách cót mỏng. Những hạt sương sa đồm độp gõ buốt xuống mái giấy dầu. Trong đêm tê cóng, hai tấm thân gầy ôm nhau, ủ ấm hơi thở hôi hôi cho nhau dưới tấm chăn chiên lỗ chỗ. Biết mình chẳng qua khỏi đêm nay, bà lão lào phào vào tai cô gái muộn mằn:
– Nhỡ mẹ có đi, con nhớ thay sống áo cho mẹ nhé!
Đoạn, mếu máo:
– Con ơi, mẹ thương con lắm! Cầu trời con sống sung sướng…
Chị cỏ bò thổn thức. Chị chỉ biết cuống quýt hai bàn tay xoa xoa, nắn nắn tấm thân già nguội giá.
Sớm mai, bà cụ đã mất. Chị con nuôi nấu lên nồi lá thơm, lau thi thể mẹ, tìm trong bị một bộ quần áo lành lặn. Ở cái chéo áo lụa màu gụ, có một nút gút hình củ ấu. Chị gỡ nút buộc. Tuột ra, lăn lóc, năm sáu khâu nhẫn, vàng chóe.
Chị cỏ bò sụp xuống, tức tưởi: “…Mẹ ơi…!”
(Theo Lê Văn Nguyên, 108 truyện hay cực ngắn, NXB Phụ nữ, 2003, tr107-109)
Câu 1 (1,0 điểm): Câu chuyện trên sử dụng ngôi kể nào? Cho biết tác dụng của ngôi kể đó.
Câu 2 (0,5 điểm): Hình ảnh chị cỏ bò “ới bà lại, bẻ đôi nắm cơm mời ăn” giúp em hiểu nhân vật chị cỏ bò là một người như thế nào?
Câu 3 (1,0 điểm): Trong câu chuyện trên, có một chi tiết bất ngờ. Em hãy cho biết đó là chi tiết nào? Chi tiết đó có ý nghĩa gì trong việc thể hiện nội dung chủ đề của tác phẩm?
Câu 4 (1,0 điểm): Tìm trong đoạn in đậm một thành phần biệt lập và cho biết tác dụng của thành phần biệt lập đó.
Câu 5 (1,0 điểm): Nhân vật “bà cụ kẹo” trong truyện “Cổ tích” gợi cho chúng ta nghĩ tới trong cuộc sống còn rất nhiều người có hoàn cảnh khó khăn, cần được giúp đỡ. Theo em, khi gặp những người như vậy, chúng ta nên có thái độ, hành động như thế nào?
VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích truyện “Cổ tích” của tác giả Lê Văn Nguyên được trích ở phần Đọc hiểu.
Câu 2 (4,0 điểm):
Câu chuyện trích trong phần đọc hiểu không chỉ ẩn chứa bức thông điệp sâu sắc, gần gũi với ước mơ, khát vọng thường được gửi gắm trong các câu chuyện cổ tích dân gian về những điều nhiệm màu trong cuộc sống. Từ những điều đó, bằng trải nghiệm của bản thân em hãy viết bài văn khoảng 400 chữ để trả lời câu hỏi: “Trong cuộc sống, nên tin vào điều nhiệm màu hay nên tin vào chính mình?”.
______________HẾT______________
GỢI Ý VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KHẢO SÁT THÁNG 12
| Câu hỏi | Nội dung gợi ý | Biểu điểm |
| Phần 1 | ||
| Câu 1 | – Ngôi kể: ngôi thứ ba | 0,5 điểm |
| – Tác dụng:
+ Đảm bảo tính khách quan + Làm cho lời kể tự nhiên, linh hoạt + Giúp người đọc có cái nhìn bao quát về câu chuyện (HS trả lời được 2/3 ý cho tối đa) |
0,5 điểm
|
|
| Câu 2 | – Chi tiết “Chị ới bà lại, bẻ đôi nắm cơm mời ăn” giúp em hiểu nhân vật chị cỏ bò là một người có tấm lòng sẻ chia, nhân hậu và vị tha… | 0,5 điểm
|
| Câu 3 | – Chi tiết bất ngờ: chị cỏ bò phát hiện ra bà cụ kẹo âm thầm để lại cho chị “năm sáu khâu nhẫn, vàng chóe.”
– Ý nghĩa: + Tạo kết thúc có hậu cho câu chuyện. + Gửi gắm những thông điệp sâu sắc, với triết lý “ở hiền gặp lành”, người tốt, người lương thiện sẽ được sống hạnh phúc. + Góp phần bộc lộ chủ đề: ca ngợi tấm lòng nhân ái, vị tha, giàu tình yêu thương sẻ chia của con người với con người đặc biệt trong hoàn cảnh khó khăn, hoạn nạn… … |
0,5 điểm
0,5 điểm
|
| Câu 4 | – Thành phần biệt lập: phụ chú “tên người phố đặt cho”
– Tác dụng: + Bổ sung, giải thích nguồn gốc của cái tên “Chị cỏ bò,” + Giúp người đọc cảm nhận sâu sắc hơn về hoàn cảnh sống của nhân vật chị cỏ bò … |
0,5 điểm
0,5 điểm
|
| Câu 5 | – Thái độ:
+ Tỏ ra đồng cảm và yêu thương, không coi thường hay kỳ thị họ. – Hành động nên có: + Hành động thiết thực: giúp đỡ họ trong khả năng của mình, như quyên góp, hỗ trợ công việc, hoặc đơn giản là chia sẻ một bữa ăn, một lời động viên. + Tích cực ham gia các hoạt động từ thiện trong cộng đồng để giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn. … (HS nêu được nội dung hợp lý không trùng nhau cho điểm tối đa) |
0,5 điểm
0,5 điểm
|
| Phần 2 | ||
| Câu 1 | –Hình thức:
+ Đảm bảo đúng hình thức đoạn văn + Đúng chính tả, có sự sáng tạo trong ý tưởng và cách diễn đạt –Nội dung: + Mở đoạn: Giới thiệu tên tác giả, tác phẩm; nêu ấn tượng chung (đặc sắc nội dung, nghệ thuật) về câu chuyện “Cổ tích”… + Thân đoạn: Phân tích kết hợp đan xen nghệ thuật và nội dung *Nội dung: => Truyện ngợi ca tấm lòng yêu thương, sẻ chia và tình người ấm áp trong cuộc sống. + Tình yêu thương trước hết được thể hiện qua cách đối xử của chị cỏ bò với bà cụ kẹo: ++ Chị có hoàn cảnh bất hạnh, khó khăn: ++ Mặc dù có hoàn cảnh kém may mắn, nhưng ở chị ánh lên những phẩm chất tâm hồn cao quý của một người chịu thương chịu khó, không nề hà việc vất vả, khó nhọc, kiếm tiền để nuôi sống bản thân bằng chính sức lao động của mình. Nhưng đáng trân trọng nhất ở người phụ nữ bất hạnh ấy chính là tấm lòng chân thành, nhân ái, giàu tình yêu thương. + Chủ đề của truyện còn được thể hiện qua nhân vật bà cụ kẹo và tấm lòng, cách cư xử của bà cụ với người con nuôi. ++ Bà cụ cũng là một mảnh đời bất hạnh, éo le: ++ Cuộc sống luôn đầy rẫy bất công, nhưng bà cụ cũng là một người mẹ giàu tình yêu thương và đức hi sinh… + Ngoài ra, chủ đề của truyện còn được thể hiện ngay trong nhan đề “Cổ tích”. Câu chuyện kể về cuộc đời, số phận của những con người lao động nhỏ bé, bất hạnh, chịu nhiều thiệt thòi, vất vả trong cuộc đời nhưng lại có những phẩm chất tốt đẹp, cao quý, đáng trân trọng. *Nghệ thuật: ++ Cốt truyện đơn giản, tình huống truyện nhẹ nhàng mà hấp dẫn sinh động bởi cách kết thúc truyện có hậu, mang màu sắc của những câu chuyện cổ tích, chị cỏ bò vì sống lương thiện, nhân hậu mà được bà cụ kẹo để lại cho toàn bộ tài sản của mình. ++ Nhân vật được xây dựng chủ yếu qua hoàn cảnh, cử chỉ, hành động và lời nói. Cách đặt tên nhân vật cũng mang đầy dụng ý nghệ thuật của nhà văn. ++ Ngôn ngữ kể chuyện giản dị, mộc mạc nhưng giàu sức gợi. + Kết đoạn: Khẳng định giá trị nhân văn sâu sắc và thông điệp về đạo lí “ở hiền gặp lành” của truyện ngắn |
|
| Câu 2 | *Hình thức:
– Đảm bảo đúng hình thức bài văn: Đầy đủ mở bài, thân bài, kết bài – Đúng chính tả, có sự sáng tạo trong ý tưởng và cách diễn đạt *Nội dung: 1. Mở bài: Giới thiệu được vấn đề cần bàn luận và đánh giá khái quát 2. Thân bài: *Luận điểm 1: Giải thích ý kiến + Tin: là hành động hoặc trạng thái của việc chấp nhận một điều gì đó là đúng, có thật, hoặc có khả năng xảy ra mà không cần phải có bằng chứng rõ ràng hoặc chứng minh cụ thể. Đó là một sự tin tưởng vào một điều gì đó dựa trên cảm nhận, trải nghiệm cá nhân, hoặc sự thuyết phục từ một nguồn đáng tin cậy. + Tin vào điều nhiệm màu: là niềm tin vào khả năng xảy ra những sự kiện kỳ diệu, bất ngờ mà không phải dựa vào nỗ lực + Tin vào chính mình: là sự tin tưởng vào khả năng, quyết định, và sức mạnh nội tại của bản thân để đối mặt với thử thách và đạt được mục tiêu. Đó là niềm tin vào giá trị và tiềm năng của chính mình, thay vì dựa vào người khác hay yếu tố bên ngoài để định đoạt thành công. => Nhận xét vấn đề: Bàn về lối sống và cách sống của con người *Luận điểm 2: Bàn luận vấn đề – Nên tin vào điều nhiệm màu mang lại ý nghĩa như thế nào? Tạo hy vọng: Niềm tin vào điều nhiệm màu có thể mang lại sự an ủi và hy vọng trong những lúc khó khăn. Giúp vượt qua nỗi sợ hãi và lo âu: Nếu không biết cách kiểm soát tình huống, việc tin vào điều nhiệm màu có thể là cách để giảm bớt cảm giác bất lực và lo lắng. Khuyến khích tinh thần lạc quan: Tin vào điều nhiệm màu đôi khi có thể thúc đẩy một thái độ tích cực và giúp người ta tiếp tục hành động với hy vọng rằng một sự thay đổi lớn sẽ đến. Tránh đối mặt với thực tế: Tuy nhiên, nếu tin vào điều nhiệm màu mà không kết hợp với hành động thực tế, niềm tin này có thể dẫn đến sự trì trệ và thiếu động lực để cải thiện cuộc sống. – Tại sao nên tin vào chính mình? Tạo động lực và sự kiên trì: Khi bạn tin vào khả năng của mình, bạn sẽ không dễ dàng bỏ cuộc trước những khó khăn. Niềm tin là động lực mạnh mẽ giúp bạn vượt qua giới hạn của bản thân. Giúp phát triển bản thân: Tin vào chính mình giúp bạn chủ động trong việc học hỏi, cải thiện kỹ năng và phát triển các phẩm chất cá nhân. Tăng cường khả năng giải quyết vấn đề: Khi bạn tin vào khả năng của mình, bạn sẽ có đủ sự tự tin để đối mặt với các tình huống khó khăn và tìm ra giải pháp sáng tạo. Gây ảnh hưởng tích cực lên người khác: Người tự tin thường là nguồn cảm hứng và động lực cho người xung quanh, tạo ra một môi trường tích cực và đầy hy vọng. – Ý kiến của bản thân + Tin vào chính mình sẽ luôn là yếu tố cơ bản giúp bạn vươn tới thành công và hạnh phúc bền vững. + Bên cạnh đó, việc tin vào điều nhiệm màu có thể là sự hỗ trợ tinh thần, nhưng không thể thay thế cho việc bạn tự mình hành động và cải thiện cuộc sống. =>Dẫn chứng minh hoạ: *Luận điểm 3: Bàn luận, mở rộng, phản biện: + Tin vào chính mình không phải là tự mãn hay kiêu ngạo, mà là sự hiểu rõ và chấp nhận bản thân, đồng thời luôn nỗ lực để phát triển và tiến về phía trước. + Lên án nhiều người chỉ đặt niềm tin vào điều nhiệm màu một cách mù quáng không dám tin vào năng lực thực sự của chính mình. Bởi lẽ nếu chỉ phụ thuộc vào phép nhiệm màu mà không hành động, bạn có thể bỏ qua cơ hội để thay đổi và phát triển. *Luận điểm 4: Bài học chung Muốn có thể tin vào chính mình chúng ta hãy: + Khám phá điểm mạnh và điểm yếu của mình: Hiểu rõ những gì bạn giỏi và những gì bạn cần cải thiện sẽ giúp bạn cảm thấy tự tin hơn. + Sẵn sàng chấp nhận sự không hoàn hảo: Chấp nhận rằng mình có thể sai lầm và không hoàn hảo là một phần của việc trưởng thành và tự tin. + Đặt ra những mục tiêu nhỏ và có thể đạt được. Lập kế hoạch hành động cụ thể: Xác định rõ ràng các bước cần thực hiện để đạt được mục tiêu, và đảm bảo bạn thực hiện đều đặn. Điều này giúp bạn cảm thấy mình đang tiến bộ và không bị mất phương hướng. + Hành động thay vì chờ đợi: Tin vào chính mình có nghĩa là bạn dám hành động và học hỏi từ trải nghiệm, dù kết quả có như thế nào. + Xem thất bại như là bài học. Không bỏ cuộc khi gặp khó khăn + Tránh xa những người tiêu cực: Những người không tin tưởng vào bạn hoặc hay chỉ trích có thể làm giảm niềm tin vào chính mình. Cần học cách bảo vệ tâm lý và sự tự tin của bạn khỏi những ảnh hưởng tiêu cực. 3. Kết bài: Khẳng định vấn đề cần bàn luận. Liên hệ bản thân … => Khẳng định lại vấn đề: =>Liên hệ bản thân: (GV linh hoạt trong quá trình chấm thi; tôn trọng ý kiến phù hợp với pháp luật và thuần phong mĩ tục của HS. ) |
1,5 điểm
2,5 điểm
|
📚 Ghi chú bản quyền & lời cảm ơn
Các tài liệu trên website được biên tập, định dạng lại và tổng hợp
từ nhiều nguồn công khai, nhằm mục đích hỗ trợ học tập, chia sẻ tri thức cho cộng đồng học sinh.
Nếu bạn là tác giả hoặc sở hữu bản quyền và không muốn nội dung xuất hiện tại đây, vui lòng liên hệ qua email mrcao.aof@gmail.com để mình gỡ xuống ngay. Xin chân thành cảm ơn!
⚠️ Trang web không thu bất kỳ khoản phí nào khi tải tài liệu. Mọi nội dung đều miễn phí cho học sinh và giáo viên.
🚫 Khuyến nghị: Không thực hiện thanh toán dưới bất kỳ hình thức nào cho các quảng cáo hoặc liên kết mạo danh website.
📚 Tham gia nhóm tài liệu
Cập nhật tài liệu, đề thi và bài ôn tập miễn phí mỗi ngày qua các kênh chat:
📝 Tổng hợp đề kiểm tra Cuối học kì 1 môn Ngữ văn từ lớp 6 → 12
Bộ sưu tập đề kiểm tra Cuối học kì 1 môn Ngữ văn cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 12. Mỗi đề đều kèm đáp án và hướng dẫn chấm chi tiết giúp học sinh ôn luyện hiệu quả trước kỳ thi.
🧠 Cập nhật liên tục – giúp học sinh ôn tập vững vàng trước kỳ thi cuối học kì 1.