Đề tham khảo thi vào 10 của TRƯỜNG THCS VÀ THPT NGUYỄN SIÊU

TRƯỜNG THCS VÀ THPT NGUYỄN SIÊU

(Đề thi gồm có 2 trang)

THEO CHƯƠNG TRÌNH GDPT 2018

Môn: Ngữ văn

Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề

Có một thời xuân sắc mẹ đi qua
Để cánh đồng xanh bao thì con gái
Mẹ tính tuổi bằng hai lần gặt hái
Bằng nhọc nhằn nắng hạn lại mưa giông

Gửi dấu tay khắp thửa ruộng xứ đồng
Thương cái vạc cái cò ngày giáp hạt
Mẹ giữ dành hạt giống sau mùa gặt
Cái chum sành truyền lại sự ấm no

Cơn gió Lào cho mắt mẹ âu lo
Cỏ dại mọc tràn bờ xôi, ruộng mật
Đám lá lúa cứa nóng bừng da mặt
Ngọn cỏ gừng đâm nhói những bước chân

Tôi cõng tuổi đời qua lối ca dao
Bàn tay xước móc hang cua, bắt cá
Thân đen nhẻm lẫn vào trong rơm rạ
Móng chân vàng lội vũng nắng chạy rong

Mẹ trao cho tôi một ngọn gió đồng
Tiếng cu gáy vọng trời xa khó nhọc
Vết bùn non gót chân ngày đi học
Để khi xa tôi nhớ lối về làng…

Và tôi như hạt thóc vàng bé nhỏ
Mẹ đã gieo hi vọng ở trên đồng
Chợt lo sợ ngày cuối mùa, hết vụ
Hạnh phúc mẹ chờ chẳng kịp trổ bông.

TRƯỜNG THCS VÀ THPT NGUYỄN SIÊU

THEO CHƯƠNG TRÌNH GDPT 2018

– Hình ảnh người con có tuổi thơ đầy nhọc nhằn, lam lũ gắn bó với ruộng đồng quê hương.

0,5 điểm

– Biện pháp tu từ so sánh, “tôi như hạt thóc vàng bé nhỏ”

– Tác dụng: gợi hình ảnh bé nhỏ của tôi, khẳng định giá trị và ý nghĩa của tôi trong cuộc sống của mẹ. Tôi là tài sản bé nhỏ nhưng quý giá mà mẹ luôn giữ gìn, nâng niu, chăm sóc hàng ngày. Qua đó, nhân vật trữ tình thể hiện tình yêu thương và lòng biết ơn đối với mẹ.

Phương án 2

– Biện pháp tu từ ẩn dụ, “gieo hi vọng”

– Tác dụng: làm nổi bật niềm hi vọng của mẹ gửi vào tôi, tôi giống như hạt giống của vụ mùa, mẹ hi vọng vào tương lai phía trước của tôi, tương lai tươi sáng của cuộc sống đủ đầy, ấm no như mẹ vẫn gửi vào hạt giống đầu mùa.

0,5 điểm

– Vai trò của kí ức tuổi thơ

+ Có vai trò quan trọng đối với đời sống tinh thần của mỗi người, để đến khi trưởng thành, mỗi khi nhớ về, ta cảm thấy ấm áp và hạnh phúc.

+ Giúp ta thấy yêu thương và trân trọng cuộc sống, trân trọng tình cảm những người thân yêu đã dành cho ta

+ Đem đến cho ta những bài học cuộc sống nhiều ý nghĩa

…

Nghệ thuật: liệt kê, ẩn dụ

+ Mẹ vất vả, dành dụm trong những ngày giáp hạt, khi mùa chưa tới

+ Mẹ đối diện với những khó khăn, trở ngại của thiên nhiên trong công việc trồng cấy: gió Lào, cỏ dại, cỏ gừng, …

-> Mẹ là người phụ nữ đảm đang, chịu thương, chịu khó.

-> Sự thấu hiểu, yêu thương dành cho mẹ.

– Hình thức:

+ Đoạn văn dung lượng khoảng 200 chữ

+ Diễn đạt mạch lạc, không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp.

0,5 điểm

Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận: Vai trò của gia đình trong cuộc đời của mỗi người

Thân bài: 

Giải thích: 

+ Gia đình là gì?

Bàn luận:

– Gia đình là tế bào tự nhiên, là đơn vị nhỏ nhất để tạo nên xã hội. Nếu không có gia đình để tái tạo ra con người thì xã hội không tồn tại và phát triển được. Vì vậy, muốn xã hội tốt thì phải xây dựng gia đình tốt.

– Gia đình là cầu nối giữa cá nhân và xã hội. Mỗi cá nhân chỉ có thể sinh ra trong gia đình, không thể có con người sinh ra từ bên ngoài gia đình. Gia đình là môi trường đầu tiên có ảnh hưởng rất quan trọng đến sự hình thành và phát triển tính cách của mỗi cá nhân. Và cũng chính trong gia đình, mỗi cá nhân sẽ học được cách cư xử với người xung quanh và xã hội. Gia đình là nơi nuôi dưỡng, chăm sóc những công dân tốt cho xã hội.

– Gia đình là tổ ấm mang lại các giá trị hạnh phúc. Gia đình là tổ ấm, mang lại các giá trị hạnh phúc, sự hài hoà trong đời sống của mỗi thành viên, mỗi công dân của xã hội. Chỉ trong gia đình, mới thể hiện được mối quan hệ tình cảm thiêng liêng giữa vợ và chồng, cha mẹ và con cái. Gia đình là chỗ dựa tinh thần vững chắc trong cuộc sống, chốn về bình yên sau những vất vả gian lao, nơi luôn rộng mở khoan dung sau những sai lầm vấp ngã.

Mở rộng vấn đề:
Tuy nhiên, bên cạnh những người biết trân trọng gia đình, thấy được vai trò của gia đình thì nhiều người chưa có ý thức trân trọng và xây dựng tổ ấm của mình …
Bài học nhận thức và hành động:
Gia đình không chỉ là nơi để ta trở về sau một ngày dài mệt mỏi, mà còn là nơi để ta học hỏi, trưởng thành và trân trọng những giá trị cuộc sống. Vì vậy, hãy luôn trân trọng, yêu thương và gìn giữ hạnh phúc gia đình của mình, bởi đó chính là nguồn động lực lớn nhất để chúng ta tiếp tục vươn lên trong cuộc sống.
– Kết bài: Khẳng định tầm quan trọng của gia đình, nhắc nhở mỗi người có ý thức xây dựng gia đình hạnh phúc

* Hình thức:

– Bài văn khoảng 400 chữ.

– Diễn đạt mạch lạc, không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp.

3,5 điểm

0,5 điểm