Đề thi giữa học kỳ II Văn 10 trường THPT Triệu Sơn

ĐỀ CHÍNH THỨC

(Đề có 02 trang)

 NĂM HỌC 2024 – 2025

Môn: Ngữ văn 10

 Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề

GIỮA HỌC KÌ II

 NĂM HỌC 2024 – 2025

Môn: Ngữ văn 10

Hướng dẫn chấm:

– Trả lời như đáp án: 0.5 điểm

– Trả lời sai/ Không trả lời: 0 điểm

Hướng dẫn chấm:

– Trả lời như đáp án: 0.5 điểm

– Trả lời sai/ Không trả lời: 0 điểm

– Làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt; làm cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, lôi cuốn người đọc người nghe.

– Hình ảnh ẩn dụ “cấy trăng”, “cuốc nắng cày mưa” gợi sự tần tảo, vất vả của cha mẹ. Đây là hình ảnh đẹp và giàu chất thơ, thể hiện công lao to lớn của đấng sinh thành; bồi đắp cho  người đọc người nghe những tình cảm trân quý đối với cha mẹ, gia đình.

Hướng dẫn chấm:

– HS trả lời như đáp án hoặc tương đương: 1.0 điểm.

– Trả lời chạm ý hoặc chưa rõ ràng: 0.25 – 0.75 điểm

– Trả lời sai/ Không trả lời: 0 điểm

Thương cha mẹ một đời vất vả
Nắng nám lá tre lụt tuôn gốc rạ

– Hai câu thơ thể hiện tình cảm yêu thương, biết ơn và xót xa của người con đối với sự hi sinh, tảo tần, vất vả của cha mẹ suốt cả cuộc đời.

– Tác giả sử dụng hình ảnh gần gũi của làng quê: “lá tre”, “gốc rạ”, cùng những hiện tượng tự nhiên khắc nghiệt như “nắng nám”, “lụt tuôn” để ẩn dụ cho những gian lao, cơ cực mà cha mẹ phải gánh chịu vì con cái.

– Qua đó, người đọc cảm nhận được sự xúc động, chân thành và sâu sắc trong tình cảm của nhân vật trữ tình đối với đấng sinh thành, đồng thời bộc lộ niềm trân trọng những giá trị gia đình và đạo lý làm người trong văn hóa Việt.

Hướng dẫn chấm:

– Trả lời đầy đủ 3 ý như đáp án: 1.0 điểm

– Trả lời chạm ý hoặc chưa rõ ràng: 0.25 – 0.75 điểm

– Trả lời sai/ Không trả lời: 0 điểm

HS chọn một thông điệp và có lí giải hợp lí; sau đây là một số gợi ý:

–   Lòng biết ơn cha mẹ.

–   Quê hương là nơi để chúng ta sinh ra và gắn bó máu thịt.

–   Tôn vinh giá trị của lao động; cội nguồn.

Hướng dẫn chấm:

– Trả lời như Đáp án: 1.0 điểm

– Trả lời chạm ý hoặc chưa rõ ràng: 0.25 – 0.75 điểm

– Không trả lời: 0 điểm

 Xác định đúng yêu cầu về hình thức và dung lượng  (khoảng 200 chữ) của đoạn văn. Thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp.

* Xác định được các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận, sau đây là một số gợi ý:

– Giới thiệu vấn đề nghị luận; tác giả Phạm Ánh và nêu khái quát quan điểm của cá nhân về vấn đề mạch cảm xúc của nhân vật trữ tình.

– Thể hiện quan điểm của người viết vấn đề. Có thể theo một số gợi ý sau:

+ Tự hào và gắn bó với quê hương từ thuở ấu thơ (khổ 1)

+ Nhân vật trữ tình bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với sự hi sinh thầm lặng của cha mẹ (khổ 2).

+ Sự chiêm nghiệm và trân trọng những giá trị giản dị của quê hương (khổ 3)

Lưu ý: ở mỗi ý cần dẫn ra một đến hai hình ảnh để làm dẫn chứng và phân tích.

– Khẳng định lại quan điểm đã trình bày.

* Sắp xếp được hệ thống ý hợp lí theo đặc điểm bố cục của đoạn văn.

– Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận.

– Trình bày rõ quan điểm và hệ thống các ý.

– Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng.

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn.

Xác định được yêu cầu của kiểu bài: nghị luận xã hội.

– Xác định được các ý chính của bài viết

– Sắp xếp được các ý theo bố cục hợp lí ba phần của bài văn nghị luận.

Sau đây là một số gợi ý:

Mở bài:

– Giới thiệu khái quát về tuổi trẻ: khoảng thời gian đẹp nhất, sôi nổi và giàu khát vọng.

– Giới thiệu vấn đề nghị luận và đưa ra quan điểm của mình: đam mê là yếu tố quan trọng giúp tuổi trẻ sống có ý nghĩa.

Thân bài:

– Giải thích khái niệm đam mê (Là sự yêu thích mãnh liệt và kiên trì theo đuổi một mục tiêu, lĩnh vực hoặc lý tưởng nào đó)

+ Đam mê khác với sở thích nhất thời: nó cần được nuôi dưỡng bằng nghị lực và hành động cụ thể.

– Vai trò của đam mê đối với tuổi trẻ:

+ Là kim chỉ nam định hướng tương lai, giúp người trẻ xác định rõ mục tiêu sống và nghề nghiệp.

+ Tạo động lực vượt qua khó khăn, thử thách trong học tập, công việc, cuộc sống.

+ Khơi dậy sức sáng tạo và tinh thần cầu tiến, giúp tuổi trẻ phát triển năng lực cá nhân.

+ Giúp tuổi trẻ sống tích cực, có ý nghĩa và cống hiến cho cộng đồng.

– Thực trạng về đam mê của giới trẻ hiện nay

+ Nhiều bạn trẻ chủ động khám phá bản thân, theo đuổi đam mê và đạt thành công.

+ Tuy nhiên, không ít người hiểu sai hoặc không xác định được đam mê, dễ bỏ cuộc, sống mơ hồ, chạy theo trào lưu.

+ Một số người ngụy biện cho sự lười biếng bằng cái gọi là “sống với đam mê”.

– Làm thế nào để nuôi dưỡng và theo đuổi đam mê đúng đắn?

+ Phải trải nghiệm nhiều, lắng nghe bản thân để khám phá đam mê thực sự.

+ Kiên trì, rèn luyện, trang bị kiến thức và kỹ năng để phát triển đam mê thành năng lực.

+ Kết hợp đam mê với tư duy thực tế, gắn với giá trị bản thân và lợi ích cộng đồng.

+ Không nản lòng khi thất bại, vì thất bại là một phần của hành trình theo đuổi đam mê.

Kết bài:

+ Khẳng định lại ý nghĩa của đam mê trong tuổi trẻ.

+ Rút ra bài học về nhận thức và hành động.

– Triển khai ít nhất được hai luận điểm để làm rõ quan điểm của cá nhân.

– Lựa chọn được các thao tác lập luận, phương thức biểu đạt phù hợp để triển khai vấn đề nghị luận.

– Lập luận chặt chẽ, thuyết phục: lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng.

Lưu ý: HS có thể trình bày suy nghĩ, quan điểm riêng nhưng phải phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.

Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết văn bản.

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ.