Đề thi HSG văn 9 của PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THỊ XÃ SA PA

THỊ XÃ SA PA

NĂM HỌC 2023 – 2024

Môn thi: Ngữ văn

Thời gian: 150 phút không kể thời gian giao đề

NĂM HỌC 2023-2024

Môn thi: Ngữ văn

HƯỚNG DẪN CHẤM – THANG ĐIỂM

(Hướng dẫn chấm, thang điểm gồm có 05 trang)

– chê cuộc đời méo mó: con người thường chê bai, oán thán khi cuộc sống không như mong muốn, khiến cuộc đời trở nên “méo mó” hơn trước mắt chúng ta; tròn tự trong tâm: là thái độ tích cực, chủ động trước hoàn cảnh, không gục ngã trước khó khăn, trước phi lý, bất công.

– đường đời trơn láng: cuộc sống quá bằng phẳng, yên ổn, không có trở ngại, khó khăn thì con người không khám phá và khẳng định được hết những gì mình có. Có trải qua thử thách mới hiểu rõ chính mình và trưởng thành hơn; hạnh phúc như bầu trời: hạnh phúc là dành cho cả nhân loại và vạn vật trên thế giới

=>Muốn có cuộc sống tốt đẹp, hạnh phúc và thành công thì mỗi người phải có suy nghĩ và hành động tích cực, nỗ lực vươn lên, vượt qua mọi khó khăn, thử thách của cuộc đời.

* Bàn luận, chứng minh

* Khẳng định muốn có hạnh phúc và thành công thì phải tự mình nỗ lực, vươn lên, vượt qua mọi khó khăn, thử thách là một quy luật tất yếu của cuộc sống.

* Lí giải:

– Cuộc sống của con người luôn là bức tranh muôn màu sắc, chứa đựng mật ngọt, thành công xen lẫn đắng cay, thất bại. Thành công, hạnh phúc là những điều tốt đẹp mà ai cũng khao khát hướng tới. Nhưng có thể chúng ta sẽ gặp nhiều biến cố, khó khăn, trở ngại vượt khỏi toạn tính, dự định của con người bởi hạnh phúc, thành công không dễ dàng có được.

– Để gặt hái được thành công, có được cuộc sống hạnh phúc, con người cần trải qua quá trình nỗ lực, cố gắng vượt qua những khó khăn, thử thách. Khi hiểu ra điều đó con người mới biết trân quý công sức và thành quả của mình, đồng thời có những cách ứng xử phù hợp và tích cực: không bi quan, chán nản, tuyệt vọng mà cần có ý chí, nghị lực, bản lĩnh, niềm tin…

 (HS dùng dẫn chứng tiêu biểu, phù hợp, đắt giá để chứng minh)

*Bàn luận mở rộng

– Phê phán những cá nhân chưa nhận thức được giá trị của cuộc sống, không có ý chí và nghị lực, đầu hàng, buông xuôi, đổ lỗi cho số phận; thậm chí sống dựa dẫm, trông chờ vào thành quả của người khác…

*Bài học nhận thức và hành động

– Nhận thức sâu sắc về những quy luật của cuộc sống mới tạo cho mình sức mạnh để vươn lên, tỏa sáng.

– Phải không ngừng nỗ lực phấn đấu trong cuộc đời, dũng cảm đương đầu với thử thách để có được cuộc sống tốt đẹp.

0,5

0,5

0,5

3,5

0,5

1,5

– Trích dẫn ý kiến

– Văn chương: là loại hình nghệ thuật bao gồm các sáng tác dùng ngôn từ làm chất liệu để phản ánh hiện thực cuộc sống con người qua lăng kính chủ quan của người nghệ sĩ.

– Văn chương giúp ta trải nghiệm cuộc sống ở những tầng mức và những chiều sâu đáng kinh ngạc: Văn chương đem đến cho người đọc những trải nghiệm mà cuộc đời khó lòng thấu trải hết. Giúp người đọc thỏa mãn nhu cầu nếm trải sự sống muôn hình vạn trạng. Đến với văn học ta không chỉ nhận thức khám phá hiện thực mà còn cảm nhận, hiểu biết tư tưởng, tình cảm, ước mơ, khát vọng của nhân loại và của chính mình.

– Nó giúp con người sống “ra người” hơn, sống tốt hơn, nếu ta biết tìm trong mỗi quyển sách có những vệt sáng, những nguồn soi rọi vào những góc khuất của cuộc đời và của con người:

+ vệt sáng, những nguồn soi rọi vào những góc khuất của cuộc đời và của con người”: Sự phát hiện của nhà văn về những vẻ đẹp tiềm ẩn bên trong thế giới tâm hồn con người, có tác động tích cực đối với con người, cuộc đời.

+ nó giúp con người sống “ra người” hơn, sống tốt hơn: Tác phẩm văn học đem lại niềm vui trong sáng, thánh thiện, làm nảy nở trong tâm hồn ta những xúc cảm cao đẹp, hướng ta đến những phẩm chất mang tính nhân văn.

=>Ý kiến trên đề cao chức năng, sứ mệnh cao cả của văn học.

2. Bình luận

Khẳng định ý kiến trên là đúng đắn vì

-Văn học nghệ thuật phản ánh cuộc sống một cách tổng hợp, toàn vẹn trong mọi quan hệ đa dạng, phức tạp, tập trung khám phá chiều sâu khôn cùng của tâm hồn con người.

-Văn học có sứ mệnh cao cả bởi tác động sâu sắc tới đời sống tinh thần của con người. Văn học làm giầu thêm nhận thức của con người về thế giới xung quanh, về chính bản thân mình, văn học bồi đắp, nâng đỡ, thanh lọc tâm hồn con người khiến con người trở nên hoàn thiện, người hơn, sống tốt hơn.

Văn học luôn đồng hành cùng nhân loại và có vị trí không thể thay thế trong đời sống con người.

3. Chứng minh

Thí sinh lựa chọn được một số tác phẩm (trong chương trình Ngữ văn 9) độc đáo, tiêu biểu, phù hợp, phân tích làm nổi bật được vấn đề cần chứng minh, cần tập trung vào hai phương diện:

– Văn chương giúp ta trải nghiệm cuộc sống ở những tầng mức và những chiều sâu đáng kinh ngạc: Tác phẩm giúp con người khám phá, nhận thức các thông điệp nghệ thuật, những trải nghiệm về cuộc sống, số phận, nhân cách, hay chiều sâu tâm hồn con người, khám phá những điều mới mẻ trong cái bình thường, phát hiện chân lí sâu xa trong những điều giản dị, làm giàu thêm nhận thức của con người về thế giới xung quanh, về bản thân mình.

– Nó giúp con người sống “ra người” hơn, sống tốt hơn, nếu ta biết tìm trong mỗi quyển sách có những vệt sáng, những nguồn soi rọi vào những góc khuất của cuộc đời và của con người: Từ việc phát hiện cái đẹp sâu xa của nội dung tác phẩm, ở những vệt sáng, nguồn sáng soi rọi vào những góc khuất của nhân vật, hình tượng nghệ thuật, tác phẩm đã nâng đỡ thanh lọc tâm hồn con người, giúp con người sống người hơn

*Lưu ý:

– Biết phân tích dẫn chứng làm sáng tỏ vấn đề nghị luận, không phân tích tác phẩm một cách thuần túy.

– Nếu có từ 02 tác phẩm/đoạn trích trở lên, phân tích đáp ứng trọn vẹn yêu cầu thì cho điểm tối đa.

-Nếu phân tích tốt dẫn chứng, sâu sắc, thuyết phục, làm rõ được nhận định nhưng chỉ có 01 tác phẩm/đoạn trích thì chỉ đạt tối đa 2/3 điểm.

-Nếu phân tích được 02 tác phẩm/đoạn trích nhưng chưa làm nổi bật được vấn đề cần chứng minh thì chỉ đạt 1/2 điểm

-Nếu chọn 01 tác phẩm/đoạn trích nhưng phân tích sơ sài (diễn xuôi thơ, kể chuyện), không làm rõ được nhận định thì chỉ đạt 1/3 số điểm.

4. Đánh giá, mở rộng

– Ý kiến trên đã chỉ ra sứ mệnh cao cả của văn chương đối với con người, định hướng cho nhà văn trong quá trình sáng tạo.

– Người đọc tìm hiểu, tiếp cận tác phẩm trong chiều sâu tư tưởng của nó, có tình yêu, niềm say mê văn học.

0,5

0,5

0,5

0,5

1,0

0,5

0,5

6,0

4,0