Đề thi HSG văn 9 của TRƯỜNG THCS NGUYỄN ANH HÀO

1

–  Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận về một vấn đề của đời sống: Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề.

– Bày tỏ được suy nghĩ, quan điểm riêng bằng lập luận chặt chẽ, biết kết hợp lí lẽ và bằng chứng; diễn đạt lưu loát.

b) Yêu cầu về kiến thức

* Mở bài: Dẫn dắt, nêu vấn đề nghị luận: cách ứng xử đúng đối với những người gặp khó khăn và những người sống ỷ lại.

* Thân bài:

– Giải thích ý nghĩa đoạn thơ:

+ Người chìa tay: người ăn xin, người gặp khó khăn…

+ Người chìa tay xin lần thứ nhất, thứ hai là người cần giúp đỡ.

+ Người chìa tay xin lần thứ ba, thứ tư là những kẻ ỷ lại vào sự giúp đỡ của người khác, những kẻ thiếu tự trọng, thiếu ý thức vươn lên.

+ Tặng, biếu: là cho đi với thái độ trân trọng.

+ Lắc đầu, im lặng bước đi: sự từ chối kiên quyết, dứt khoát.

è Ý nghĩa của đoạn thơ: Thái độ ứng xử với những người đang gặp khó khăn, sẵn lòng chia sẻ giúp đỡ nhưng cũng cần dứt khoát, kiên quyết từ chối nếu cảm nhận được sự ỷ lại, trông chờ.

– Vì sao sẵn lòng chia sẻ giúp đỡ ?

+ Đối với người gặp khó khăn, được giúp đỡ sẽ giải quyết được những khó khăn trước mắt, giúp họ ổn định cuộc sống.

+ Sự chia sẻ kịp thời bằng thái độ trân trọng sẽ tạo ra mối quan hệ tốt đẹp giữa người với người.

– Vì sao cần dứt khoát từ chối khi nhận thấy người kia ỷ lại ?

+ Giúp đỡ những người ỷ lại là ta đã lãng phí lòng tốt, tạo điều kiện cho tính xấu ở con người phát triển, họ sẽ lười lao động…

+ Phải có thái độ cương quyết để cảnh tỉnh những người sống nhờ, sống dựa.

– Bàn luận vấn đề:

+ Đoạn thơ đề cập đến một vấn đề trong đời sống con người, trong xã hội nói chung, trong các mối quan hệ cá nhân nói riêng.

+ Có không ít người đang gặp khó khăn cần được giúp đỡ để thay đổi số phận.

+ Nhưng cũng có không ít người sống ỷ lại, lạm dụng lòng tốt của những người xung quanh.

+ Trong cuộc sống, chúng ta phải biết ứng xử đúng đắn.

– Bài học nhận thức và hành động:

Cần trau dồi lối sống nhân ái, biết chia sẻ giúp đỡ nhưng cũng cần tỉnh táo phân biệt giữa nguời đang gặp khó khăn cần giúp đỡ với những kẻ cơ hội, sống ỷ lại, lười biếng, cam chịu.

* Kết bài:

Khẳng định ý nghĩa của đoạn thơ.

Liên hệ bản thân.

–  Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận văn học: Có đủ các phần mở bài, thân bài, kết bài. Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài kết luận được vấn đề.

– Giải thích được nhận định và làm rõ nhận định qua bài thơ, biết kết hợp lí lẽ và bằng chứng; diễn đạt lưu loát.

b) Yêu cầu về kiến thức

* Mở bài:

– Giới thiệu đặc trưng thơ.

– Trích dẫn ý kiến và định hướng phân tích bài thơ “Ngụ ngôn của mỗi ngày” của nhà thơ Đỗ Trung Quân.

* Thân bài:

– Giải thích:

+ Thơ là một hình thức sáng tác văn học nghiêng về thể hiện cảm xúc thông qua tổ chức ngôn từ đặc biệt, giàu hình ảnh, giàu nhạc tính và gợi cảm.

+ Thơ là ý lớn, tình sâu: Thơ là tiếng nói của đời sống tình cảm con người trước cuộc sống. Tình cảm cảm xúc trong thơ là tình cảm mãnh liệt, có tính cá thể nhưng mang tầm phổ quát lớn lao. Đặc biệt, với những thi sĩ vĩ đại, nội dung thơ trữ tình của họ thường thể hiện những vấn đề và nhu cầu bức thiết của thời đại, mang tính nhân văn cao đẹp.

+ Lời hay, tiếng đẹp: Đây là đặc trưng về hình thức ngôn ngữ của thơ: đa nghĩa, gợi hình gợi cảm, dùng nhiều phép tu từ… Nhà thơ tài năng phải tạo nên được những nhãn tự, thần cú, ẩn chứa những lớp nghĩa sâu xa.

è Ý kiến bàn về đặc trưng của thơ: Gắn bó chặt chẽ giữa giá trị nội dung và đặc sắc của hình thức nghệ thuật.

– Phân tích bài thơ “Ngụ ngôn của mỗi ngày” để chứng minh:

+ Ý lớn, tình sâu trong bài thơ là quan niệm đúng đắn về việc học:

Học được từ thiên nhiên, cỏ cây vạn vật.

Học được từ con người.

Học không phải chỉ ở trường mà còn ở chính cuộc sống.

+ Lời hay, tiếng đẹp trong bài thơ thể hiện ở hình thức nghệ thuật: bài thơ năm chữ, lời thơ bình dị mà vẫn giàu hình ảnh, cảm xúc sâu sắc, cách gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt; sử dụng các phép tu từ: điệp ngữ, nhân hóa, liệt kê…

* Kết bài:

– Khẳng định ý kiến qua bài thơ “Ngụ ngôn của mỗi ngày”.

– Liên hệ, rút ra bài học khi tiếp cận tác phẩm văn học.