📝 Tổng hợp đề kiểm tra giữa học kì 1 môn Ngữ văn từ lớp 6 → 12
Bộ sưu tập đề kiểm tra Cuối học kì 1 môn Ngữ văn cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 12. Mỗi đề đều kèm đáp án và hướng dẫn chấm chi tiết giúp học sinh ôn luyện hiệu quả trước kỳ thi.
🧠 Cập nhật liên tục – giúp học sinh ôn tập vững vàng trước kỳ thi cuối học kì 1.
Câu 1. Nghị luận xã hội (8,0 điểm)
Đọc văn bản sau đây rồi làm theo yêu cầu:
NHỮNG CON CHUỘT
Những con chuột nhóm họp trong lỗ, bàn về kế hoạch chống mèo. Một con chuột tiến lên nói rằng: “Dùng chuông buộc vào cổ mèo. Hễ mèo đi thì chuông kêu: chúng ta sớm phòng bị được”. Những con chuột rất đẹp lòng, không con nào không khen hay. Con làm chủ tọa cuộc hội nghị hỏi rằng: “Ai có thể dùng chuông buộc vào cổ mèo?” Những con khác đều im lặng không dám trả lời.
Dựa vào câu chuyện trên, hãy làm bài văn nghị luận với chủ đề: “Nói không khó, chỉ có làm mới khó.”
Câu 2. Nghị luận văn học (12,0 điểm)
ĐỌC KIỀU, MỘT NGÀY KIA
Một ngày kia TRUYỆN KIỀU mới phóng ra hết lượng tử của mình
Những vỉa thơ nhân loại quên đi, và phát hiện ra những hồn thơ ẩn náu
Hồn ta ơi! Hôm nay ngươi thanh bình mà ngày mai giông bão
Trong câu Kiều xưa, ta tìm ra Nguyễn Du mà tìm cả chính mình.
4-1987
(Chế Lan Viên, Di cảo thơ, Nxb Thuận Hóa, Huế, 1993, tr.86)
Bằng hiểu biết và trải nghiệm vă học, anh/chị hãy trình bày suy nghĩ của mình về vấn đề được đặt ra trong bài thơ trên.
ĐÁP ÁN, BIỂU ĐIỂM
| CÂU | Ý | YÊU CẦU CẦN ĐẠT | ĐIỂM |
| 1 | 1 | Hình thức, kỹ năng | 1,0 |
| Đáp ứng yêu cầu của bài văn nghị luận xã hội. | 0,5 | ||
| Trình bày vấn đề một cách khoa học, hấp dẫn. | 0,5 | ||
| 2 | Nội dung | 7,0 | |
| 2.1. | Giải thích | 1,0 | |
| + Nói không khó: Việc đề xuất ý tưởng, nêu ý kiến thường đơn giản, dễ dàng giống như ý tưởng buộc chuông vào cổ mèo để cảnh báo những con chuột khác.
+ Làm mới khó: Thực hiện ý tưởng thường khó khăn, phức tạp giống như việc không con chuột nào dám đứng ra buộc chuông vào cổ mèo vì sợ nguy hiểm. |
0,5 | ||
| Vấn đề nghị luận: Khoảng cách giữa nói và làm: việc đưa ra ý tưởng dễ hơn thực hiện ý tưởng. | 0,5 | ||
| 2.2 | Bàn luận: | 5,0 | |
| 2.2.1 | Nêu ra ý tưởng (nói) không khó | 1,5 | |
| – Ý tưởng chỉ là những suy nghĩ, đề xuất, kế hoạch… thể hiện cách tư duy nhìn nhận về vấn đề, hướng tới giải quyết vấn đề hoặc cải thiện tình hình thực tế.
– Nêu ra ý tưởng không đòi hỏi nhiều nguồn lực, công sức; đôi khi việc đề xuất ý tưởng không bị ràng buộc bởi điều kiện thực tế và khả năng thực thi ý tưởng. – Nêu ra ý tưởng không khó nhưng cũng không phải là việc dễ dàng: muốn có ý tưởng phải có kiến thức phong phú, tư duy đa chiều, sáng tạo, năng động, mạnh dạn; phải có khả năng truyền đạt ý tưởng một cách rõ ràng,… |
0,5
0,5
0,5 |
||
| 2.2.2 | Thực hiện ý tưởng (làm) mới khó | 2,0 | |
| – Thực hiện ý tưởng là triển khai những hành động, giải pháp cụ thể để thực thi những đề xuất, kế hoạch nhằm đạt được kết quả mong muốn.
– Thực hiện ý tưởng đòi hỏi nguồn lực tài chính, nhân lực, thời gian; đòi hỏi kiến thức, kỹ năng chuyên môn; đòi hỏi phải giải quyết những khó khăn, thách thức từ môi trường bên ngoài; đòi hỏi khả năng quản lý và tổ chức; đòi hỏi lòng dũng cảm, sự dấn thân, tinh thần trách nhiệm, sự cố gắng, kiên trì… – Thực hiện ý tưởng không phải là hành động theo chỉ dẫn một cách thụ động mà cần đến tư duy sáng tạo, tư duy giải quyết vấn đề, năng lực hoạt động thực tiễn. |
0,5
1,0
0,5 |
||
| 2.2.3 | Mối quan hệ giữa việc nêu ý tưởng (nói) và thực hiện ý tưởng (làm) | 1,5 | |
| – Khi đề xuất ý tưởng cần cân nhắc tính khả thi, sẵn sàng nhận nhiệm vụ biến ý tưởng thành hiện thực.
– Khi thực hiện ý tưởng cần xác định rõ mục tiêu, nguồn lực, lộ trình, theo dõi tiến độ và linh hoạt thay đổi, điều chỉnh khi cần thiết để ý tưởng phù hợp với tình hình thực tiễn… – Hiểu và đánh giá đúng vai trò của người đề xuất và thực thi ý tưởng, người “lo” và người làm. |
0,5
0,5
0,5 |
||
| 2.3 | Liên hệ, mở rộng: | 1,0 | |
| – Khuyến khích mọi người không chỉ dừng lại ở việc nêu ý tưởng mà phải biến ý tưởng thành hành động, tránh lời nói suông.
– Đánh giá con người phải thông qua hành động, việc làm, hiệu quả thực tiễn; tuy nhiên, cũng cần thấy được vai trò của người quản lí, lập kế hoạch vì Một người lo bằng kho người làm. |
0,5
0,5 |
||
| Tổng điểm câu 1 |
8,0
|
||
| 2 | 1 | Hình thức, kĩ năng | 1,0 |
| Đáp ứng yêu cầu của bài văn nghị luận văn học. | 0,5 | ||
| Trình bày vấn đề một cách khoa học, hấp dẫn. | 0,5 | ||
| 2 | Nội dung | 11,0 | |
| 2.1 | Giải thích | 1,5 | |
| – “Một ngày kia TRUYỆN KIỀU mới phóng ra hết lượng tử của mình/ Những vỉa thơ nhân loại quên đi, và phát hiện ra những hồn thơ ẩn náu”:
+ Truyện Kiều là một kiệt tác nghệ thuật, chứa đựng những tiềm năng nghĩa vô tận, cần thời gian và sự chiêm nghiệm để bộc lộ các ý nghĩa và giá trị phong phú. + Truyện Kiều có những giá trị ổn định, đã được khám phá, có thể bị lãng quên nhưng còn những giá trị mới, ẩn giấu kín đáo, đang được khám phá. – “Hồn ta ơi! Hôm nay ngươi thanh bình mà ngày mai giông bão/ Trong câu Kiều xưa, ta tìm ra Nguyễn Du mà tìm cả chính mình”: + Chế Lan Viên nhận ra tâm hồn mình có những thăng trầm gắn với những trải nghiệm nhân sinh khi tiếp nhận Truyện Kiều. + Qua việc đọc Truyện Kiều (văn bản/tác phẩm), Chế Lan Viên (người đọc) không chỉ hiểu Nguyễn Du (tác giả) mà còn hiểu bản thân mình. |
0,5
0,5
|
||
| Vấn đề nghị luận: Giá trị, ý nghĩa tiềm ẩn và vô tận của các kiệt tác văn chương; mối liên hệ tinh thần giữa người đọc với tác phẩm và tác giả. | 0,5 | ||
| 2.2 | Bàn luận | 8,0 | |
| 2.2.1 | Các kiệt tác văn chương thường chứa đựng những giá trị, ý nghĩa tiềm ẩn, không bao giờ cạn kiệt | 2,0 | |
| – Mỗi kiệt tác thường bộc lộ những tư tưởng sâu sắc, những sáng tạo độc đáo của người nghệ sĩ; tác phẩm biểu đạt bằng ngôn ngữ và hình tượng nghệ thuật nên ý nghĩa, giá trị của tác phẩm không định hình bất biến mà luôn vận động, biến đổi, không chỉ hiển lộ trên bề mặt mà còn tiềm ẩn ở bề sâu, bề xa.
– Qua quá trình tiếp nhận của người đọc, các giá trị, ý nghĩa của kiệt tác đổi thay, phai nhạt, sâu sắc theo thời gian; có những ý nghĩa, giá trị không còn hiệu lực tác động, bị lãng quên, lại có những ý nghĩa, giá trị mới được phát hiện, công nhận. |
1,0
1,0
|
||
| 2.2.2 | Người đọc thông qua văn bản sẽ thấu hiểu tâm hồn tác giả | 3,0 | |
| – Tác phẩm văn học nói chung và những kiệt tác nói riêng không chỉ phản ánh mà còn biểu hiện; thông qua hình tượng nghệ thuật, tác phẩm văn học thể hiện tâm tư, tình cảm của tác giả.
– Đọc tác phẩm văn học, độc giả được gặp gỡ với nhà văn, thông qua câu chữ mà thấu hiểu tâm hồn nghệ sĩ, xuyên không gian – thời gian để chia sẻ với tác giả về những vấn đề nhân sinh muôn thuở. |
1,5
1,5
|
||
| 2.2.3 | Người đọc tìm thấy bản thân qua tác phẩm | 3,0 | |
| – Kiệt tác văn chương thường chứa đựng những trạng thái nhân sinh điển hình và sâu sắc, người đọc tìm thấy trong tác phẩm sự phản ánh cuộc sống, tâm hồn mình.
– Khi tiếp nhận văn học, người đọc không chỉ tìm hiểu ý nghĩa. của câu chữ và hình tượng nghệ thuật mà còn nhận diện và phát hiện con người bên trong của chính mình. |
1,5
1,5 |
||
| 2.3 | Mở rộng: | 1.5 | |
| – Ý nghĩa của văn bản không được quyết định bởi các yếu tố bên ngoài nó (tác giả, độc giả, thời đại,…) mà được quy định bởi tính cấu trúc và tính kí hiệu của văn bản.
– Tiếp nhận văn học không chỉ để hiểu tác giả, hiểu bản thân mà còn hướng đến khẳng định sự tự do diễn giải và tìm kiếm khoái cảm của sự đọc. |
0,75
0,75 |
||
|
Tổng điểm câu 2 |
12,0 |
||
| Tổng điểm toàn bài (1 + 2) | 20,0 | ||
☕ Nếu bạn thấy tài liệu này hữu ích, hãy ủng hộ mình một ly cà phê nhỏ để có thêm động lực biên soạn, cập nhật và duy trì website miễn phí, không quảng cáo gây phiền nhé!
💬 Mỗi tháng có hơn 20.000 học sinh truy cập học tập miễn phí — cảm ơn bạn đã giúp mình duy trì dự án này! ❤️
⚠️ Trang web không thu bất kỳ khoản phí nào khi tải tài liệu. Mọi nội dung đều miễn phí cho học sinh và giáo viên.
🚫 Khuyến nghị: Không thực hiện thanh toán dưới bất kỳ hình thức nào cho các quảng cáo hoặc liên kết mạo danh website.
📚 Tham gia nhóm tài liệu
Cập nhật tài liệu, đề thi và bài ôn tập miễn phí mỗi ngày qua các kênh chat:
📝 Tổng hợp đề kiểm tra giữa học kì 1 môn Ngữ văn từ lớp 6 → 12
Bộ sưu tập đề kiểm tra Cuối học kì 1 môn Ngữ văn cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 12. Mỗi đề đều kèm đáp án và hướng dẫn chấm chi tiết giúp học sinh ôn luyện hiệu quả trước kỳ thi.
🧠 Cập nhật liên tục – giúp học sinh ôn tập vững vàng trước kỳ thi cuối học kì 1.
📚 Ghi chú bản quyền & lời cảm ơn
Các tài liệu trên website được biên tập, định dạng lại và tổng hợp
từ nhiều nguồn công khai, nhằm mục đích hỗ trợ học tập, chia sẻ tri thức cho cộng đồng học sinh.
Nếu bạn là tác giả hoặc sở hữu bản quyền và không muốn nội dung xuất hiện tại đây, vui lòng liên hệ qua email mrcao.aof@gmail.com để mình gỡ xuống ngay. Xin chân thành cảm ơn!