Đề tham khảo thi vào 10 của TRƯỜNG THCS&THPT LƯƠNG THẾ VINH đề số 2

TRƯỜNG THCS&THPT LƯƠNG THẾ VINH

(Đề thi gồm có 02 trang)

THEO CHƯƠNG TRÌNH GDPT 2018

Môn: NGỮ VĂN

Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề

THEO CHƯƠNG TRÌNH GDPT 2018

– Qua đó, ta cảm nhận được:

+ Con người rất vui vẻ, náo nức, hân hoan khi ra chợ Tết. Mọi người, từ trẻ nhỏ đến người già đều tham gia vào không khí vui tươi và ấm áp của ngày Tết, thể hiện sự sum vầy, đoàn tụ trong dịp đầu năm.

+ Thái độ của con người là sự hân hoan, mong đợi, thể hiện một niềm vui giản dị nhưng tràn đầy hạnh phúc.

0.5

– Tác dụng:

+ Diễn đạt: làm cho hình ảnh thơ trở nên cụ thể, sinh động, có hồn, gần gũi với con người hơn; tăng tính tạo hình, biểu cảm cho lời thơ.

+ Gợi hình: gợi tả bức tranh khung cảnh thiên nhiên tươi đẹp, tinh khôi, trong trẻo, tràn đầy sức sống của buổi sáng mùa xuân.

+ Gợi cảm: thể hiện cảm nhận tinh tế, trí tưởng tượng phong phú; tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương tha thiết của nhà thơ.

0.5

+ Cảm xúc vui vẻ, hân hoan, yêu mến khi ngắm nhìn sự đổi thay của thiên nhiên, của cuộc sống nơi làng quê khi mùa xuân đến.

+ Tự hào, trân trọng, ngợi ca cuộc sống bình yên, no ấm, hạnh phúc của người dân quê hương mình.

+ Yêu, tự hào về nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc.

HS trả lời từ 02 ý cho điểm tối đa

– Trong xã hội hiện đại ngày nay vẫn nên duy trì những phiên chợ Tết vì

+ Đi chợ Tết  là một trong những nét văn hóa đẹp có tính truyền thống của người Việt, người dân đi chợ Tết không chỉ để mua sắm mà còn để gặp gỡ, giao lưu, kết nối với nhau, thể hiện tình cảm gắn bó, tận hưởng không khí háo hức, vui vẻ, phấn chấn  khi năm hết Tết đến.

+ Các phiên chợ Tết còn là nơi để thế hệ trẻ học hỏi và trải nghiệm về văn hóa và phong tục tập quán từ đó giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

– Không nên duy trì những phiên chợ Tết vì xã hội hiện đại, con người bận rộn với công việc, ngày Tết là dịp để nghỉ ngơi; thường là các phiên chợ tự phát khó có sự kiểm soát chặt chẽ của nhà nước nên chất lượng dịch vụ, vệ sinh an toàn thực phẩm và an ninh khó bảo đảm; các giá trị, ý nghĩa của phiên chợ này hiện cũng đang mai một dần đi…

* Nội dung chủ đề: Đoạn thơ khắc họa sinh động về khung cảnh bình minh mùa xuân với vẻ đẹp trong sáng, tươi mới của thiên nhiên.

* Phân tích đặc sắc về nội dung

– Hình ảnh sương mờ ảo, nhẹ nhàng, như giọt sữa tinh khiết rơi xuống, tạo nên không gian trong lành và tươi mới của buổi sáng sớm.

– Ánh nắng đầu ngày chiếu sáng trên ruộng lúa, tạo thành những tia sáng nhấp nhô, lấp lánh, đầy sức sống.

– Hình ảnh núi đồi uốn lượn, khoác lên mình chiếc áo màu xanh ngọc thắm, tạo cảm giác dịu dàng, êm đềm.

– Đồi đất như được điểm xuyết màu đỏ hồng (thoa son) trong ánh sáng dịu dàng của bình minh, toát lên vẻ đẹp thơ mộng, lãng mạn.

* Phân tích những đặc sắc về nghệ thuật

– Thể thơ tám chữ giúp đoạn thơ có nhịp điệu nhẹ nhàng, êm ái, góp phần tạo nên không khí yên bình của buổi sáng sớm.

– Các hình ảnh “sương trắng“, “tia nắng“, “núi uốn“, “đồi thoa son” được lựa chọn tinh tế, mang tính biểu tượng cao, vẽ nên bức tranh thiên nhiên sống động và sinh động.

– Biện pháp tu từ như so sánh (sương trắng như giọt sữa), nhân hoá (núi uốn mình, đồi thoa son) làm tăng sự sinh động, huyền bí cho thiên nhiên.

– Giọng điệu nhẹ nhàng phù hợp với vẻ đẹp dịu dàng của cảnh vật, càng làm tăng thêm sức biểu cảm của thiên nhiên.

=>  Khung cảnh bình minh trong đoạn thơ là một bức tranh tuyệt đẹp, làm say lòng người và gợi lên cảm xúc yêu đời, yêu thiên nhiên.

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về đoạn thơ, có cách diễn đạt sáng tạo, mới mẻ.

Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề.

Giữ gìn và bảo vệ những phong tục tốt đẹp trong ngày Tết cổ truyền của dân tộc.

HS có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng, bảo đảm các yêu cầu sau:

* Mở bài:  Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát quan điểm của cá nhân về vấn đề, cụ thể:

– Giới thiệu về ý nghĩa và vai trò quan trọng của Tết cổ truyền trong đời sống văn hóa của người Việt.

– Nêu vấn đề cần phải bảo tồn và phát huy các phong tục tốt đẹp trong dịp Tết cổ truyền.

*Thân bài:  Triển khai vấn đề nghị luận:

– Giải thích ý nghĩa của Tết cổ truyền:

+ Tết là dịp đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, mang theo hy vọng về những điều tốt đẹp, bình an.

+ Tết là dịp để mọi người quây quần, sum họp, thể hiện lòng biết ơn với tổ tiên, tình cảm gắn bó với gia đình, cộng đồng.

+ Tết cổ truyền với những phong tục như cúng ông bà tổ tiên, làm bánh chưng, đi chợ Tết… mang đậm bản sắc của người Việt, giúp chúng ta không bị hòa tan trong văn hóa quốc tế.

+ Giữ gìn phong tục Tết còn giúp gắn kết cộng đồng

– Thực trạng:  Phong tục Tết truyền thống bị rút gọn hoặc bị lãng quên: Một số phong tục như dựng cây nêu, viết câu đối, gói bánh chưng, hái lộc đầu năm… dần bị lãng quên.

– Nguyên nhân:

+ Ảnh hưởng của đời sống hiện đại và lối sống gấp gáp: Các gia đình hiện đại có xu hướng đi du lịch, dẫn đến sự thiếu vắng không khí Tết tại gia đình.

+ Tác động của hội nhập văn hóa: Tác động của các nền văn hóa khác nhau có thể khiến Tết cổ truyền bị “Tây hóa” với lối sống và quan niệm khác biệt.

– Hậu quả: Nếu không có biện pháp bảo vệ kịp thời, các phong tục tốt đẹp trong ngày tết cổ truyền của dân tộc sẽ dần mai một, làm mất đi bản sắc dân tộc, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của đất nước. Giới trẻ sẽ đánh mất cội nguồn, thiếu đi những giá trị tinh thần để làm chỗ dựa trong cuộc sống.

–  Các biện pháp để giữ gìn và bảo vệ phong tục Tết cổ truyền

+ Mỗi gia đình cần nâng cao ý thức duy trì các phong tục tốt đẹp trong dịp Tết, giáo dục con cháu ý nghĩa của từng nghi lễ, phong tục.

+ Cộng đồng, tổ chức văn hóa cần tổ chức các hoạt động văn hóa Tết, tuyên truyền về giá trị và ý nghĩa của Tết cổ truyền.

+ Nhà trường và xã hội cần lồng ghép giáo dục văn hóa truyền thống vào chương trình giảng dạy, tạo ra các hoạt động trải nghiệm Tết cho thế hệ trẻ.

– Liên hệ bản thân:

* Kết bài: Khẳng định lại tầm quan trọng của vấn đề, đưa ra bài học, thông điệp:

– Khẳng định ý nghĩa to lớn của việc giữ gìn và bảo vệ phong tục Tết cổ truyền.

– Mỗi người, mỗi gia đình cần có trách nhiệm góp phần vào bảo tồn nét đẹp văn hóa này để Tết cổ truyền mãi là dấu ấn đặc biệt, thiêng liêng trong lòng mỗi người dân Việt.

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận, có cách diễn đạt mới mẻ.