Đề Thi HSG Ngữ Văn 12 THPT Đồ Sơn Hải Phòng 2025-2026 Có Đáp Án

– Cuộc sống là một trường đua.

– Cuộc sống là một trường học lớn.

Cuộc sống trong mắt anh/chị như thế nào? Viết một bài văn với chủ đề Cuộc sống trong mắt tôi.

Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề

Cuộc sống trong mắt tôi.

* Giải thích

– Cuộc sống: là thế giới nơi có sự sống với các hoạt động diễn ra không ngừng nghỉ của một tập thể xã hội.

+ Cuộc sống là thế giới muôn màu: thế giới không phải chỉ có 1 gam màu và ẩn chứa bao nhiêu yếu tố khác nhau từ thành công, thất bại, buồn vui, hỷ-nộ-ái ố của cuộc đời mỗi con người.

+ Cuộc sống là một trường đua:  không ngừng phát triển vươn lên, không ngừng tạo ra những kỉ lục mới thúc đẩy cho một xã hội ngày càng phát triển tân tiến hiện đại với đầy đủ tiện nghi.

+ Cuộc sống là một trường học lớn: cho ta những bài học kinh nghiệm quý giá mà không một trường học nào có thể mang lại. Nó không chỉ cho ta những bài học về kiến thức  xã hội mà còn là những kĩ năng sống cần thiết cùng bài học đạo đức vô giá.

– Nêu quan điểm bản thân: Cuộc sống là tạo nên từ những yếu tố khác nhau, vốn không chỉ có một màu duy nhất mà là cả một hành trình dài với những cột mốc và dấu ấn riêng trên đoạn đời mỗi con người.

* Bàn luận

–  Cuộc sống trong mắt con người, tùy vào độ tuổi, giới tính; tuỳ vào suy nghĩ và thái độ, sự nhìn nhận về sự việc khác nhau sẽ tạo ra những gam màu khác nhau; tùy vào thời điểm, hoàn cảnh, mỗi người có quan niệm khác nhau về cuộc sống, những không phải ai cũng thấy cuộc sống tươi đẹp và đáng sống. Thái độ sống có ý nghĩa cực kỳ quan trọng. Cuộc sống không phải một màu hồng mà muôn hình muôn vẻ. Nó vừa mang đến những điều kỳ diệu

+ Với một em bé, đó có thể là một cuộc sống màu hồng với những điều nhỏ bé đơn giản xung quanh mình.

+Với người lớn lại có thể là một cuộc sống ảm đạm với những lo toan cơm áo gạo tiền, trăm lo bộn bề cùng những khó khăn trong cuộc sống.

+ Với bản thân, cuộc sống là một thế giới muôn hình vạn trạng có cả những mặt xấu và mặt tốt, mặt tích cực và cả mặt tiêu cực. Đi cùng sự may mắn, thuận lợi sẽ là những khó khan thách thức, chúng sẽ ập đến bất kì lúc nào trong cuộc đời mà ta chẳng thể nào dự đoán trước được. Nhưng mỗi người, mỗi cách nhìn nhận khác nhau sẽ tạo ra những cá tính và bản thể màu sắc riêng biệt. Nếu ta coi chỉ là chướng ngại vật nhỏ, nó sẽ là bước đệm nâng ta lên đỉnh cao cuộc đời mình, nhưng khi ta thấy nó như một gánh nặng, một vực thẳm khôg lối thoát, nó có thể dìm ta xuống đáy mà chẳng thể trụ vững mà bước tiếp.

+ Đó chính là hiện thực của cuộc sống ngày nay, khi thế giời đang càng phát triển và các kỉ lục đang được phá vỡ hàng ngày hàng giờ.

* Mở rộng

– Cuộc sống là một bức tranh và người nghệ sỹ tạo nên bức tranh đó chính là bạn. Cuộc sống là trải nghiệm để bản thân trở nên hoàn hảo hơn.

– Cuộc sống là một đường chạy maraton dài vô tận, nếu không cố gắng sẽ bị bỏ lại phía sau và không bao giờ tới đích. Cuộc sống là một đường chạy tiếp sức, biết giúp đỡ nhau, chúng ta sẽ chiến thắng.

Học sinh cần đưa ra dẫn chứng chính xác, phù hợp và thuyết phục.

* Bài học nhận thức và hành động

– Mỗi cá nhân sẽ có cái nhìn khác nhau về cuộc sống nhưng điều quan trọng là ta phải có cái nhìn linh hoạt đa chiều; biết làm chủ cuộc sống, trân trọng những gì mình đang có và có một tư duy câu tiền không ngừng học hỏi và phát triển bản thân ;biết hướng đến những điều tích cực, không nên có cái nhìn bi quan.

– Học sinh đưa ra được những bài học hành động phù hợp.

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ, có giọng điệu riêng

       Anh/chị hãy kết nối với truyện ngắn Ga tàu tuổi thơ của Vũ Thị Huyền Trang để làm sáng tỏ ý kiến trên.

Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề

Kết nối với truyện ngắn Ga tàu tuổi thơ của Vũ Thị Huyền Trang thấy được tầm quan trọng không thể thiếu của chi tiết nghệ thuật trong truyện ngắn.

Triển khai vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm, vận dụng linh hoạt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; dẫn chứng sinh động, chính xác và phù hợp

* Giải thích

– Chi tiết nghệ thuật: “các tiểu tiết của tác phẩm mang sức chứa lớn về cảm xúc và tư tưởng”

– Truyện ngắn: Thể loại tự sự cỡ nhỏ, “thường hướng tới việc khắc họa một hiện tượng, phát hiện một nét bản chất trong quan hệ nhân sinh hay đời sống tâm hồn của con người” (Từ điển thuật ngữ văn học). Truyện ngắn được coi như “lát cắt của đời sống”.

– Sứ mệnh của thể loại truyện ngắn: Qua việc tái hiện những khoảnh khắc đời sống, những hiện tượng nhân sinh, những cảnh huống trong quan hệ giữa người với người, truyện ngắn khái quát lên các vấn đề có ý nghĩa sâu sắc về con người và xã hội; qua một lát cắt đời sống mà người đọc thấy cả cái cây đời, qua cái khoảnh khắc mà nói được cái muôn thuở của cõi người.

– Những người tí hon mang nhiệm vụ khổng lồ: Chi tiết nghệ thuật là đơn vị nhỏ nhất cấu thành tác phẩm nhưng nó mang trọng trách lớn lao: làm nổi bật tính cách, phẩm chất của nhân vật; chủ đề của tác phẩm; quan niệm thẩm mĩ, tư tưởng nghệ thuật, phong cách nghệ thuật của nhà văn; tạo nên chiều sâu và sức hấp dẫn cho tác phẩm…

=> Ý kiến đã khẳng định vai trò then chốt, tầm quan trọng không thể thiếu của chi tiết nghệ thuật trong truyện ngắn.

* Bàn luận

– Sở dĩ chi tiết nghệ thuật có vai trò đặc biệt quan trọng trong truyện ngắn là vì:

+ Truyện ngắn có dung lượng nhỏ; số lượng nhân vật, sự kiện không nhiều; cốt truyện diễn ra trong một thời gian, không gian hạn chế, thường chỉ xoay quanh một tình huống có tính chất chủ đạo. Nhưng điều quan trọng là những gì phản ánh phải có sức khái quát, có chiều sâu, vượt ra ngoài khuôn khổ của câu chữ. Truyện ngắn là “tác phẩm có bề sâu nhưng lại không được dài”.

+ Để giải quyết mâu thuẫn trên, cần phải có những chi tiết nghệ thuật đắt giá trong tác phẩm. Đó là những điểm sáng hội tụ chiều sâu nội dung và vẻ đẹp nghệ thuật của tác phẩm, cô đúc những điều nhà văn muốn nói trong một dung lượng câu chữ khiêm tốn, tạo nên những trang văn hàm súc, nói ít gợi nhiều. Chi tiết nghệ thuật trong truyện ngắn phải gánh vác nhiệm vụ nặng nề, có ý nghĩa then chốt trong việc thực hiện sứ mệnh của thể loại. Dù chỉ là tiểu tiết của tác phẩm nhưng những gì nó làm được thì thật lớn lao.

* Kết nối với truyện ngắn Ga tàu tuổi thơ của tác giả Vũ Thị Huyền Trang

– Chi tiết cây bạch đàn:

+ Biểu tượng cho ký ức, cho sức sống mãnh liệt và bền bỉ : Vết khắc trên thân cây bạch đàn không chỉ là một dấu mốc thời gian mà còn là biểu tượng cho ký ức và sự chờ đợi.

+ Minh chứng cho thời gian: Những vạch khắc theo ngày là minh chứng hữu hình cho những ngày dài mong ngóng, làm nổi bật ý nghĩa biểu tượng của sự chờ đợi và tình thân.

Chi tiết cây bạch đàn trong “Ga tàu tuổi thơ” là một chi tiết nghệ thuật nhỏ nhưng giàu sức nặng, mang tính biểu tượng đa chiều. Nó không chỉ là phông nền cho câu chuyện mà còn là nhân chứng thầm lặng của thời gian, biểu tượng cho sức sống và tình thân.

– Chi tiết về hình ảnh ga tàu và chuyến tàu :

+ Biểu tượng của sự chia ly và sum họp: Ga tàu là nơi chia cách và gặp gỡ của tình thân, là điểm đến của những chuyến tàu mang theo tình yêu thương.

+ Biểu tượng của hành trình trưởng thành: Truyện ngắn sử dụng hình ảnh chuyến tàu như một ẩn dụ cho hành trình cuộc đời, nơi những mất mát và hy sinh trở thành hành trang quý giá.

– Chi tiết miêu tả cảm xúc:

+ Những dòng miêu tả như tiếng hét sung sướng khi thấy bóng bố mẹ, hay những buổi chiều “buồn bàng bạc” hai anh em ngóng đợi, là những chi tiết giàu cảm xúc, giúp người đọc cảm nhận rõ hơn tình yêu gia đình và nỗi nhớ mong.

->Chi tiết cây bạch đàn khắc dấu ngày chờ đợi trở thành biểu tượng của ký ức, chi tiết ga tàu và hệ thống chi tiết gợi tả cảm xúc giàu cảm xúc về tình thân gia đình. Những chi tiết này giúp khắc họa sâu sắc nội tâm nhân vật, tạo nên một câu chuyện đầy xúc động về ký ức, tình thân và sự trưởng thành.

* Đánh giá, mở rộng

– Những người đã gắn đời văn của mình với nghiệp viết truyện ngắn cần nhận thức được sâu sắc vai trò của các chi tiết nghệ thuật ở thể loại này, không ngừng khổ luyện để nâng cao nội lực, mài sắc tài năng, từ đó cho ra đời những chi tiết đặc sắc, độc đáo, có khả năng “đóng đinh” vào lòng người đọc. Vũ Thị Huyền Trang đã thành công trong việc sử dụng chi tiết nghệ thuật trong truyện ngắn Ga tàu tuổi thơ để khắc hoạ chân thực cuộc sống nghèo đói, tối tăm, quanh quẩn của gia đinh nhân vật tôi. Từ đó thể hiện tình cảm gia đình thắm thiết, yêu thương để lại niềm xúc động sâu xa trong lòng độc giả.

– Người đọc cần sự cảm thụ tinh tế để có thể phát hiện, giải mã các chi tiết đặc sắc – những “huyệt đạo” làm bừng sáng nội dung và nghệ thuật của tác phẩm.

– Đây là ý kiến đúng đắn, đề cao vai trò của chi tiết nghệ thuật trong truyện ngắn nhưng không có nghĩa là đẩy vai trò ấy lên địa vị độc tôn. Bên cạnh chi tiết nghệ thuật, những yếu tố khác cũng có ý nghĩa không nhỏ trong truyện ngắn: tình huống truyện, nhân vật, ngôn ngữ…

+ Chi tiết nghệ thuật không chỉ quan trọng đối với thể loại truyện ngắn mà đối với tất cả các thể loại văn học, sức nặng nghệ thuật của tác phẩm sẽ tăng lên rất nhiều khi chủ thể sáng tạo sản sinh được những chi tiết “có tầm”.

1,0

2,5

0,5

0,5

Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp tiếng Việt.

Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có những kiến giải sâu sắc, mới mẻ; cảm thụ văn học tinh tế; diễn đạt hấp dẫn, có giọng điệu riêng.