📝 Tổng hợp đề kiểm tra Cuối học kì 1 môn Ngữ văn từ lớp 6 → 12
Bộ sưu tập đề kiểm tra Cuối học kì 1 môn Ngữ văn cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 12. Mỗi đề đều kèm đáp án và hướng dẫn chấm chi tiết giúp học sinh ôn luyện hiệu quả trước kỳ thi.
🧠 Cập nhật liên tục – giúp học sinh ôn tập vững vàng trước kỳ thi cuối học kì 1.
| UBND QUẬN BA ĐÌNH
TRƯỜNG THCS PHAN CHU TRINH NĂM HỌC 2024 – 2025 |
ĐỀ KHẢO SÁT THÁNG 1 – 2025 MÔN: NGỮ VĂN – LỚP 9
Thời gian làm bài: 90 phút |
Phần I (4.0 điểm): Đọc hiểu
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới.
CON VỀ TÌM BÓNG MẸ XƯA
(Nguyễn Xuân Hùng)
| Con về tìm lại ngày xưa
Tảo tần dáng mẹ những trưa cuốc cày Cánh đồng làng vẫn còn đây Mùa mưa ngập úng, đong đầy nhớ thương Con về tìm lại mùa đông Mẹ đi mò ốc tay sần sun da Giáp hạt cái đói tháng Ba Tất bật xuôi-ngược kiếm ca gạo màu Nỗi lòng trải đến mai sau Áo nâu vai vá đậm màu nắng mưa Con về tìm lại ngây thơ Bắt mẹ quạt gió những trưa nắng hè |
Lặng thầm gió kẹt bờ tre
Mẹ ngồi khâu nón vân vê nắng chiều Con về níu lại thương yêu Lời thơ tha thiết những chiều hát ru Lần tìm lại những ngây thơ Bên thềm bóng mẹ thẫn thờ đợi trông Ơ kìa! Về đấy rồi con!… (Mẹ như vừa có, vừa không có gì) Lặng nhìn mây trắng thiên di Cánh đồng nâng mẹ ta đi lên trời…
(Nguồn: vanvn.vn, Tác phẩm mới – Thơ) |
Câu 1 1,0 điểm): Xác định thể thơ của văn bản trên? Nêu ngắn gọn những đặc điểm hình thức của thể thơ đó.
Câu 2 (1.0 điểm): Ghi lại những hình ảnh thơ nói về người mẹ trong văn bản. Qua những hình ảnh đó, mẹ hiện lên với những phẩm chất nào.
Câu 3(1.0 điểm): Chỉ ra và phân tích tác dụng của một phép tu từ có trong những câu thơ sau:
Lặng nhìn mây trắng thiên di Cánh đồng nâng mẹ ta đi lên trời…
Câu 4 (1.0 điểm): Theo em, tác giả gửi gắm thông điệp gì đến bạn đọc qua bài thơ trên?
Phần II (6.0 điểm): Viết
Câu 1 (2.0 điểm ): Hãy viết đoạn văn ( khoảng 200 chữ) phân tích 4 dòng thơ đầu tiên văn bản “Con về tìm bóng mẹ xưa”.
Câu 2 (4.0 điểm): Tình cảm gia đình với ông bà, cha mẹ luôn là một tình cảm đáng quý. Thế nhưng trong cuộc sống hiện đại ngày nay, khoảng cách ngày càng xa giữa các bạn trẻ với chính người thân của mình là một hiện tượng không hiếm gặp. Em hãy nêu suy nghĩ và cách khắc phục hiện tượng này.
Hết
HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ BIẾU ĐIỂM
| Câu | Nội dung | Điểm |
| Phần Đọc hiểu (4.0 điểm) | ||
| Câu 1
(1.0 điểm) |
– Thể loại: thơ lục bát
– Đặc điểm: số chữ/dòng thơ, gieo vần, ngắt nhịp… ( Lưu ý : Chỉ ra hai đặc điểm của thể thơ cho tối đa điểm) |
0.5 đ
0.5 đ |
| Câu 2 (1.0 điểm) | – Hình ảnh thơ nói người mẹ: cày cuốc, mò cua bắt ốc, lo đong gạo, quạt mát cho con, khâu nón…
– Phẩm chất của mẹ: chịu thương chịu khó, tần tảo chăm chỉ, yêu thương con … |
0.5 đ
0.5 đ |
| Câu 3 (1.0 điểm) | – HS chỉ ra và nêu được biện pháp tu từ nói giảm nói tránh
+ Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ: .) Làm cho lời thơ trở nên sinh động, gợi cảm xúc nhớ thương đối với người mẹ đã không còn nữa. .) Làm vơi bớt đi nỗi buồn, sự luyến tiếc .) Thể hiện tình cảm gắn bó với mẹ … Lưu ý : Nếu học sinh phép nhân hóa “ Cánh đồng nâng mẹ ta” Và tác dụng vẫn cho điểm |
0.5 đ
0.5 đ |
| Câu 4 (1.0 điểm) | HS nêu được ít nhất một thông điệp sâu sắc rút ra từ văn bản và biết cách lí giải thông điệp ấy.
* Một vài thông điệp mang tính gợi ý: – Trân trọng, nâng niu từng khoảnh khắc bên mẹ, bên người thân. – Yêu thương từ hôm nay, trong hiện tại để không phải tiếc nuối về sau. (HS có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau đảm bảo phù hợp với nội dung câu chuyện). |
1.0 đ |
| Phần Viết (6.0 điểm) | ||
| Câu 1
(2.0 điểm) |
a. Đảm bảo dung lượng, cấu trúc đoạn văn phân tích một đoạn thơ | 0.25 đ |
| b. Xác định đúng yêu cầu phân tích: Lựa chọn lấy những hình ảnh thơ tiêu
biểu đặc sắc |
0.25 đ | |
| c. HS có nhiều cách diễn đạt khác nhau song cần phân tích bám sát các tín hiệu nghệ thuật và nội dung của đoạn thơ để làm rõ tình cảm của người con.
Con về tìm lại ngày xưa Tảo tần dáng mẹ những trưa cuốc cày Cánh đồng làng vẫn còn đây Mùa mưa ngập úng, đong đầy nhớ thương – Nội dung chủ đề: nỗi nhớ, niềm thương với người mẹ thân yêu qua từng lời thơ … – Nghệ thuật: bám sát lời thơ và khai thác hiệu quả nghệ thuật + giọng điệu tha thiết, trìu mến, thân thương + sử dụng từ ngữ giàu biểu cảm: tảo tần, đong đầy + Thể thơ lục bát, cách gieo vần chân, vần lưng … |
1.0 đ | |
| d. Chính tả, ngữ pháp: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt. | 0.25 đ | |
| e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt | 0.25 đ | |
| mới mẻ. | ||
| Câu 2
(4.0 điểm) |
a. Đảm bảo độ dài, cấu trúc bài nghị luận:
Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết bài khái quát được vấn đề |
0,5 đ |
| b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: | 0,5 đ | |
| c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm | 2.5 đ | |
| HS có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và bằng chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:
* Giới thiệu vấn đề nghị luận và nêu khái quát quan điểm của cá nhân về vấn đề. Triển khai vấn đề nghị luận: 1. Giới thiệu vấn đề – Gia đình – hiện tượng khoảng cách người trẻ với người thân trong gia đình – Nêu quan điểm của mình về hiện tượng này 2. Bàn luận vấn đề – Thực trạng: ngày nay có rất nhiều bạn trẻ xa cách, thờ ơ không chia sẻ, không quan tâm tới người thân của mình Nguyên nhân của thực trạng đó. + Khách quan + Chủ quan 3. Giải pháp +Bản thân mỗi người + Gia đình-Nhà trường + Cộng đồng xã hội * Khẳng định lại quan điểm cá nhân đã trình bày và rút ra bài học nhận thức và hành động, thông điệp. |
||
| d. Chính tả, ngữ pháp, diễn đạt: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng
Việt |
0.25 đ | |
| e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt
mới mẻ. |
0.25 đ |
📚 Ghi chú bản quyền & lời cảm ơn
Các tài liệu trên website được biên tập, định dạng lại và tổng hợp
từ nhiều nguồn công khai, nhằm mục đích hỗ trợ học tập, chia sẻ tri thức cho cộng đồng học sinh.
Nếu bạn là tác giả hoặc sở hữu bản quyền và không muốn nội dung xuất hiện tại đây, vui lòng liên hệ qua email mrcao.aof@gmail.com để mình gỡ xuống ngay. Xin chân thành cảm ơn!
⚠️ Trang web không thu bất kỳ khoản phí nào khi tải tài liệu. Mọi nội dung đều miễn phí cho học sinh và giáo viên.
🚫 Khuyến nghị: Không thực hiện thanh toán dưới bất kỳ hình thức nào cho các quảng cáo hoặc liên kết mạo danh website.
📚 Tham gia nhóm tài liệu
Cập nhật tài liệu, đề thi và bài ôn tập miễn phí mỗi ngày qua các kênh chat:
📝 Tổng hợp đề kiểm tra Cuối học kì 1 môn Ngữ văn từ lớp 6 → 12
Bộ sưu tập đề kiểm tra Cuối học kì 1 môn Ngữ văn cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 12. Mỗi đề đều kèm đáp án và hướng dẫn chấm chi tiết giúp học sinh ôn luyện hiệu quả trước kỳ thi.
🧠 Cập nhật liên tục – giúp học sinh ôn tập vững vàng trước kỳ thi cuối học kì 1.
