📝 Tổng hợp đề kiểm tra Cuối học kì 1 môn Ngữ văn từ lớp 6 → 12
Bộ sưu tập đề kiểm tra Cuối học kì 1 môn Ngữ văn cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 12. Mỗi đề đều kèm đáp án và hướng dẫn chấm chi tiết giúp học sinh ôn luyện hiệu quả trước kỳ thi.
🧠 Cập nhật liên tục – giúp học sinh ôn tập vững vàng trước kỳ thi cuối học kì 1.

TRƯỜNG THCS ĐÔI BÌNH
TỔ KHXH
ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KỲ II
MÔN NGỮ VĂN 8
NĂM HỌC 2024-2025
THỜI GIAN LÀM BÀI : 90 phút
Đề kiểm tra
Phần I. Đọc hiểu (6,0 điểm)
Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:
Xó bếp
Nơi ấy
mẹ ta nhễ nhại mồ hôi
đàn con lóc nhóc khóc cười
buổi nhá nhem len lén mò cơm nguội
bảy sắc cầu vồng trong xó xỉnh lọ lem
Nơi ấy
ta nướng khoai lùi sắn
xoa xít hít hà… thơm bùi cháy họng
lấm tấm đầy đầu bụi bồ hóng
lép bép lửa tàu cau
râu tôm nấu với ruột bầu húp suông
Nơi ấy vùng ta còn đun rạ đun rơm
cơm nếp cứ thơm canh cua cứ ngọt
con cá kho dưa quả cà kho tép
việc vặt giúp bà ta từng quen tay
gạo chiêm ghế ngô gạo mùa độn khoai
bà dạy ta chữa khê chữa nhão
ngọn lửa giữ qua đêm dai trong trấu
âm ỉ lòng ta đến bao giờ
Nơi ấy
nhá nhem giữa quên và nhớ
đỉnh núi hiện lên bóng bà và mẹ
mây chiều hôm gánh gạo đưa ta
tất tưởi đường xa cầu vồng ráng đỏ
Mặt trận dời vào sâu
ngày mai ta dừng chân nơi nào
khoảng trống phía trước vẫn bỏ ngỏ
đâu biết những gì chờ ta đằng kia
chỉ biết đời ta khởi đầu từ nơi ấy…
Mặt trận đường 9 – Nam Lào, 1971
(Trích Xó bếp, Tập thơ Mẹ và Em, Nguyễn Duy, NXB Thanh Hoá, 1987)
Câu 1 (1.5đ ): Văn bản trên được viết theo thể thơ nào? Nêu đặc điểm nhận biết của thể thơ đó ?
Nêu cảm hứng chủ đạo của bài thơ?
Câu 2 (1,0 đ): “Nơi ấy” trong bài thơ gắn với những hình ảnh nào ? Em có nhận xét gì về “nơi ấy” ?
Câu 3 (1,0 đ):. Em hãy chỉ ra 1 biện pháp tu từ nổi bật nhất trong bài thơ và cho biết tác dụng của biện pháp tu từ ấy ?
Câu 4 (0,5đ):. Hình ảnh bóng bà và mẹ trong đoạn thơ sau biểu tượng cho điều gì?
… bóng bà và mẹ
mây chiều hôm gánh gạo đưa ta
tất tưởi đường xa cầu vồng ráng đỏ
Câu 5 (2đ): Từ nội dung bài thơ, hãy viết đoạn văn khoảng 200 chữ nêu suy nghĩ của về vai trò của gia đình đối với mỗi con người ?
VIẾT (4.0 điểm)
Viết đoạn văn chia sẻ cảm xúc của em về bài thơ trong phần Đọc – hiểu
GỢI Ý
PHẦN I
| Câu | Đáp án gợi ý |
| 1
(1,5đ) |
– Thể thơ tự do
– Số tiếng trong một dòng: tự do, linh hoạt, không đều nhau. – Số dòng trong mỗi khổ: 5 khổ, số dòng linh hoạt trong mỗi khổ. – Gieo vần: hai khổ đầu gieo vần chân (hôi – nguội; họng – hóng); ba khổ cuối không gieo vần. – Nhịp thơ: Nhịp thơ linh hoạt, phù hợp với cảm xúc của nhà thơ: dòng ngắt nhịp 2/4, dòng ngắt nhịp 3/2/3, dòng ngắt nhịp 4/5,… – Cảm hứng chủ đạo: Ca ngợi vai trò của xó bếp đối với đời sống tinh thần và sự trưởng thành của nhà thơ.( hs nêu ; ca ngợi tình cảm gia đình.. ca ngợi những kí ức tuổi thơ gắn bó mà con người luôn lưu giữ giúp con người trưởng thành.. vẫn cho điểm) Hướng dẫn chấm: – Học sinh trả lời chính xác như đáp án: 1,5 điểm. – Học sinh không trả lời hoặc trả lời sai: không cho điểm |
| 2
(1 đ) |
-Hs chỉ ra đc những hính ảnh gắn với xó bếp ; mẹ nhễ nhại mồ hôi, con ăn mò cơm nguội,,nướng khoai lùi sẵn, đun rạ đun rơm…
– Đó là nơi nghèo khó, đơn sơ nhưng đầm ấm, yêu thương với bao tình cảm gia đình thiêng liêng để người lính chiến luôn hướng về với tất cả tin yêu. Hướng dẫn chấm: – Học sinh trả lời chính xác như đáp án: 1,0 điểm. – Học sinh không trả lời hoặc trả lời sai: không cho điểm |
| 3
(1 đ) |
– Biện pháp tu từ:
+ Phép điệp ngữ: Nơi ấy được lặp lại 5 lần trong bài thơ. + Sử dụng phép liệt kê các kỉ niệm thời thơ ấu của nhà thơ gắn với xó bếp. – Tác dụng: + Làm cho lời thơ nhịp nhàng, tăng tính nhịp điệu, hình ảnh thêm sinh động, hấp dẫn. + diễn tả nỗi nhớ của người chiến sĩ về xó bếp, nơi bé nhỏ, đơn sơ mà chứa chở bao nhiêu ấm áp, yêu thương. Hướng dẫn chấm: – Trả lời được 2 ý trong đáp án:1,0 điểm – Trả lời được ý 1: 0,25 điểm; trả lời được ý 2: 0,75 điểm (Tác dụng về nội dung: 0,5 điểm; Tác dụng về hình thức: 0,25 điểm) – Học sinh trả lời các ý trong Đáp án bằng các cách diễn đạt tương đương vẫn cho điểm tối đa. |
| 4
(0.5 đ) |
Biểu tượng cho những vất vả, nhọc nhằn và những yêu thương vô tận của những người bà, người mẹ Việt Nam.
– Học sinh trả lời như đáp án: 0,5 điểm. – Học sinh không trả lời hoặc trả lời sai: không cho điểm |
| 5
(2 đ) |
– Hình thức: Viết đoạn văn, đảm bảo dung lượng và hình thức đoạn văn.
*Nội dung: HS nêu được suy nghĩ gì về vai trò của những gia đình trong cuộc sống của mỗi người. Có thể theo hướng sau: + Gia đình, quê hương chính là nơi ta được sinh ra, là nơi ta bắt đầu cuộc đời, là nơi ta thuộc về. . + Mỗi chúng ta cần có tình yêu, trách nhiệm với gia đình, quê hương,… |
PHẦN 2: VIẾT
| Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 400 chữ) phân tích hình ảnh làng quê trong khổ thơ đầu ở phần Đọc – hiểu. | 4,0 | |
| a. Xác định được yêu cầu về hình thức, dung lượng của đoạn văn
– Hình thức: một đoạn văn, thí sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành. – Dung lượng: khoảng 400 chữ |
0,25 | |
| b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Viết đoạn văn chia sẻ cảm xúc của em về bài thơ trong phần Đọc – hiểu
|
0,25 | |
| c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận
* Xác định được các ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận: * Mở đoạn: – Giới thiệu bài thơ “Xó bếp” và tác giả Nguyễn Duy. – Nêu cảm nghĩ chung về bài thơ. *Thân đoạn: – Nêu cụ thể cảm nghĩ của em về yếu tố nội dung hoặc nghệ thuật đặc sắc khiến em yêu thích. Ví dụ: + Về nội dung: ++ Bài thơ ghi lại cảm xúc, suy nghĩ của một người chiến sĩ được gợi lên từ hình ảnh xó bếp đơn sơ, bình dị trên đường hành quân trước khi mặt trận dời vào sâu. ++ Mạch cảm xúc của bài thơ phát triển từ hình ảnh “nơi ấy” – nơi xó bếp đơn sơ, từ đó nhân vật trữ tình (người chiến sĩ) nhớ về vùng kí ức tuổi thơ gắn với “xó bếp” bên những người thân yêu. ++ Hình ảnh xó bếp là hình ảnh thân thương của quê hương, gia đình, trở thành điểm tựa tinh thần trong chiến đấu, là nơi khởi đầu cho cuộc đời của tác giả. + Về hình thức: bài thơ sử dụng các yếu tố tự sự, miêu tả khi nhà thơ nhớ về những kí ức tuổi thơ; sử dụng các biện pháp tu từ như điệp ngữ, liệt kê; các hình ảnh gần gũi, bình dị; sử dụng nhiều từ láy giàu giá trị gợi hình, gợi cảm. – Nêu tác dụng của thể thơ tự do: Thể thơ tự do với hình thức phóng khoáng, vần nhịp linh hoạt giúp nhà thơ diễn tả nỗi nhớ của người chiến sĩ về một vùng kí ức gắn với hình ảnh xó bếp, nơi bé nhỏ, đơn sơ mà chứa đựng bao nhiêu ấm áp, yêu thương cùng những suy ngẫm về vai trò của “nơi ấy” với mỗi người. * Kết đoạn: Khái quát lại cảm nghĩ của bản thân về bài thơ “Xó bếp” Ví dụ: Bài thơ giúp mỗi chúng ta nhận thức sâu sắc được ý nghĩa của gia đình, quê hương; đồng thời thức tỉnh trong ta tình yêu, trách nhiệm với gia đình, quê hương. * Sắp xếp được hệ thống ý hợp lý theo đặc điểm bố cục của kiểu đoạn văn. |
1,5 | |
| d. Viết đoạn văn đảm bảo các yêu cầu sau:
– Lựa chọn các thao tác lập luận, các phương thức biểu đạt phù hợp để làm sáng tỏ vấn đề nghị luận: hình ảnh làng quê trong khổ thơ đầu ở phần Đọc – hiểu. – Lập luận chặt chẽ , thuyết phục, lí lẽ xác đáng; bằng chứng tiêu biểu, phù hợp; kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí lẽ và bằng chứng;… |
1,5 | |
| đ. Diễn đạt
Đảm bảo chuẩn chính tả, dùng từ, ngữ pháp tiếng Việt, liên kết câu trong đoạn văn. |
0,25 | |
| e. Sáng tạo
Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có cách diễn đạt mới mẻ. |
0,25 |
📚 Ghi chú bản quyền & lời cảm ơn
Các tài liệu trên website được biên tập, định dạng lại và tổng hợp
từ nhiều nguồn công khai, nhằm mục đích hỗ trợ học tập, chia sẻ tri thức cho cộng đồng học sinh.
Nếu bạn là tác giả hoặc sở hữu bản quyền và không muốn nội dung xuất hiện tại đây, vui lòng liên hệ qua email mrcao.aof@gmail.com để mình gỡ xuống ngay. Xin chân thành cảm ơn!
⚠️ Trang web không thu bất kỳ khoản phí nào khi tải tài liệu. Mọi nội dung đều miễn phí cho học sinh và giáo viên.
🚫 Khuyến nghị: Không thực hiện thanh toán dưới bất kỳ hình thức nào cho các quảng cáo hoặc liên kết mạo danh website.
📚 Tham gia nhóm tài liệu
Cập nhật tài liệu, đề thi và bài ôn tập miễn phí mỗi ngày qua các kênh chat:
📝 Tổng hợp đề kiểm tra Cuối học kì 1 môn Ngữ văn từ lớp 6 → 12
Bộ sưu tập đề kiểm tra Cuối học kì 1 môn Ngữ văn cho học sinh từ lớp 6 đến lớp 12. Mỗi đề đều kèm đáp án và hướng dẫn chấm chi tiết giúp học sinh ôn luyện hiệu quả trước kỳ thi.
🧠 Cập nhật liên tục – giúp học sinh ôn tập vững vàng trước kỳ thi cuối học kì 1.