(MS581) VIẾT ĐOẠN VĂN GHI LẠI CẢM XÚC VỀ MỘT BÀI THƠ

LÝ THUYẾT

Các dạng: – Cảm xúc về bài thơ lục bát (Lớp 6)

– Cảm xúc về bài thơ có yếu tố tự sự, miêu tả (Lớp 6)

– Cảm xúc về bài thơ 4 chữ, 5 chữ (Lớp 7)

– Cảm xúc về bài thơ tự do (Lớp 8)

– Cảm xúc về bài thơ 7 chữ, 8 chữ (Lớp 8)

Kĩ năng viết đoạn văn:

Đọc kĩ đề bài, nắm chắc yêu cầu của đề

+ Bài thơ gì? Của ai?

+ Bài thơ viết về điều gì? Cần nêu bật được ý nghĩa gì?

+ Độ dài đoan văn là bao nhiêu? (1/2, 2/3 trang giấy thi; 150-200 chữ…)

Đọc kĩ bài thơ để nắm được giá trị nội dung và nghệ thuật

Tìm hiểu ND và NT của bài thơ, đặc biệt là phát hiện ra “điểm sáng nghệ thuật”.

+ BT có yếu tố tự sự, miêu tả: Điểm sáng NT tập trung ở hoàn cảnh, sự việc, miêu tả nhân vật… -> Phải chỉ ra các chi tiết mang tính tự sự và miêu tả; vai trò của chúng trong việc thể hiện nội dung của bài thơ.

+ Thơ lục bát: Điểm sáng NT thể hiện ở tình cảm, cảm xúc, thể thơ, cách gieo vần, hình ảnh, giọng điệu, cách ngắt nhịp, các biện pháp tu từ…

+ Thơ 4 chữ, 5 chữ, thơ tự do, thơ 6 chữ, 7 chữ: thích hợp với việc kể chuyện, hình ảnh thơ thường dung dị, gần gũi. -> chú ý các chi tiết mang tính tự sự, miêu tả; vai trò của chúng trong thể hiện nội dung. Về nghệ thuật: chú ý cách gieo vần, hình ảnh, giọng điệu, ngắt nhịp, biện pháp tu từ…

(Tình cảm, cảm xúc được thể hiện trực tiếp hoặc gián tiếp qua yếu tố tự sự, miêu tả. ->đọc bài thơ, người viết cảm nhận được bức tranh thiên nhiên, cuộc sống, con người (đối tượng trữ tình). -> làm cơ sở cho việc nêu cảm nghĩ.)

Cách viết đoạn:

– Chú ý độ dài của đoạn theo yêu cầu của đề

– Viết đoạn văn theo lối Tổng – Phân – Hợp: Câu mở đầu nêu ý khái quát về nD của đoạn. Các câu tiếp: triển khai cụ thể câu khái quát. Câu kết đoạn: đánh giá, tổng kết, kết luận nội dung của đoạn.

– Cụ thể:

Mở đoạn: Giới thiệu tên bài thơ, tác giả, nêu cảm nghĩ khái quát về bài thơ.

Thân đoạn:   +Trình bày chi tiết cảm xúc của bản thân về ND và NT của BT. 

(Lần lượt phát hiện các biện pháp nghệ thuật, dấu hiệu nghệ thuật trong bài (đoạn) văn thơ và phân tích giá trị của các biện pháp nghệ thuật, dấu hiệu nghệ thuật để làm bật lên ý nghĩa, nội dung, tư tưởng, chủ đề mà tác giả gửi gắm trong đó)

                       + Đánh giá tài năng, tấm lòng của tác giả.

+ Liên hệ với những ý thơ (văn) có cùng chủ đề hoặc cùng biện pháp nghệ thuật

Kết đoạn:

– Đánh giá khái  quát về giá trị nội dung và nghệ thuật của bài bao trùm bài thơ.

– Khẳng định lại cảm xúc về bài thơ, nêu giá trị, ý nghĩa của bài (đoạn) thơ, văn trong tâm hồn người đọc.

* GỢI Ý cụ thể:

Mở đoạn:

– Cách 1: MĐ trực tiếp bằng cách nêu một câu ngắn gọn:

+ Bài thơ….của tác giả….đã để lại trong em cảm xúc…

+ Bài thơ….của tác giả….đã diễn tả sinh động (bức tranh thiên nhiên, cuộc sống)/ xúc động (tình cảm gì của tác giả?)…

– Cách 2: MĐ gián tiếp bằng cách đãn dắt để giưới thiệu T/giả, T/phẩm và bày tỏ cảm xúc của em

+ Từ đề tài: Em đã được đọc rất nhiều bài thơ viết về (đề tài của bài thơ)… Trong đó, bài thơ …của tác giả…đã để lại trong em bao cảm xúc…

+ Từ tác giả (phong cách sáng tác): Nhắc tới nhà thơ…, chúng ta không thể uên những bài thơ viết về…với giọng điệu… Đọc bài thơ…, ta cảm nhận được…

Thân đoạn:

– Trình bày chi tiết cảm xúc của bản thân về bài thơ

Cách 1: theo trình tự: cảm cúc về ND trước, NT sau:

+ Chỉ ra ND cụ thể của BT mà em yêu thích? Lí do em yêu thích? (Ví dụ: Về nộidung, bài thơ đã diễn tả một cách xúc động… Bài thơ đã giúp em hiểu thêm về…, bồi đắp trong em tình cảm…)

+ Chỉ ra nét đặc sắc về nghệ thuật cụ thể của bài thơ mà em yêu thích? (Đọc BT, em vô cùng ấn tượng trước nhưng hình ảnh thơ sinh động, giàu sức gợi; các biện pháp tu từ đặc sắc…) Lí do em yêu thích? (Những vần thơ giản dị nhưng lắng sâu bao ý nghĩa, cứ mãi ngân nga trong tâm trí em…)

Cách 2: Lồng cảm nghĩ về cả ND và NT song song: (Cảm nghĩ theo lần lượt từng khổ thơ)

+ Trích dẫn dẫn chứng (1 số từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ gợi cảm xúc trong bài thơ mà em ấn tượng)

+ Chọn cảm nhận, chỉ ra cái hay của cách sử dụng thể thơ, nhịp thơ; sử dụng các yếu tố tự sự, miêu tả để biểu đạt cảm xúc; cái hay của từ ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ… mà em ấn  tượng nhất.

(Hiểu đơn giản: Trích dẫn thơ theo trình tự (những từ, cụm từ, câu hay, gợi cảm xúc, ấn tượng) -> phân tích thơ (Chỉ ra nghệ thuật và tác dụng của nghệ thuật)

– Đánh giá tài năng, tấm lòng của nhà thơ (Tuỳ từng bài để có đánh giá phù hợp)

+ Tài năng của tác giả: Sự quan sát tinh tế; liên tưởng, tưởng tượng sáng tạo, độc đáo; ngòi bút tinh tế, sử dụng từ ngữ, biện pháp tu từ đặc sắc…

+ Tâm hồn của tác giả: Yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống, yêu con người, yêu quê hương, đất nước…

Liên hệ để nhận thêm các tài liệu ôn thi môn Ngữ văn và các môn học khác.